2022年12月23日 星期五

2-1 學習台語字的步驟

學寫台語字可以分為以下4個步驟:

1.     了解台語的發音結構

學寫台語字之前,必須了解台語的發音是由哪些音素(phoneme)組成。台語的音素在廣義的解釋裏,除了子音與母音之外,還有聲調。

2.     了解表示台語音素的符號

台語字是全音素拼音文字,也就是以音素為單位的文字。學台語字就要了解台語的音素是由哪些符號所代表。所謂符號就是字母。台語字的字母採用全球最通用的拉丁字母(在台灣慣稱羅馬字),詳見第2篇。

3.     了解台語字的拼音方式

台語字的拼音方式與多數拉丁字母的拼音文字一樣,子音在前,母音在後,從左邊到右邊連寫。但是,台語字的拼寫必須在母音的後面連結另外一個重要的音素:聲調,詳見第3篇。

4.     學習台語字的正字規則

台語字是文字,不是音標。所以,寫台語字除了有拼音規則外,還要有完備的書寫規範,使每個單字所代表的意義不致與其他單字混淆。因此,需要學習單字間的連接規則,台語的本調與變調、同音異義字拼寫等,掌握了正字規則就完成台語字的學習課程,詳見第4篇。

2022年12月15日 星期四

 附錄4-4 簡明單音節變形字彙編


 

台語字

說明

類

例句

 

A

 

wam

茂盛而蔽

形

Hiaxee cauw hyuad qaxx jiukk wam.

 

waz

餿

形

bi waz waz. Vniaw kngz sniu’ quw, waz kiyz az.

 

xaiz

隘

名

sed xaiz.

 

xangx

人偶/神像

名

xangx-aw. Xangx henw; Dezjyw loklenw 不光彩. Xangx henw; Dezjyw liauw sxenw.

 

yad

折/拔起來

動

yad ciuxvaz/ciuxbuerw. yad huex. yad ongglaii. yad jngxtauu'aw. yad qr'aw(/jit jiungw sirsux iaff si vuahqiauw) .

 

yah

押/強制

動

Qwa yah kiyz joerz qangx. Qwa yah hwo ix lorhsingz.

 

yah

附在一起

動

Siaw-quasyy dirhh yah wunzkax. Pah-kewiog dirhh yah hr qrff yah zidjiw.

 

yah

護送

動

yah din. yah huanzlangg. yah snia. yah virx. Sniax hwo hungx yah .laii.

 

yah

壓

動

Duiww dingxquann qwa yah/cif lezz!

 

yaiz

需要

動

Guaw yaiz/dirhh 40 xee qangx. Jexx yaiz/dirhh jit lexvaiz jiaff oe hrw.

 

yaiz

必須

副

Liyw yaiz/dirhh qinw dngw kiyz.

 

yamm

吃(兒語)

動

Yamm .a! Qinw jiaf!

 

yanz

預留/準備

動

Jitt dhngz yanz jap xee langg ee giaf.

 

yanz

典當/留置

動

Ix toef ciuxjhiw kiyz yanz.

 

yanz

用手指按住/審察

動

yanz pin-aw kangx. yanz ciuxmeif.

 

yap

(烏雲等)壓下

動

Tnix daz o'huynn, buerh yap/ab .laii. Ix buerh yap/ab .guaw, m hwo guaw qongxue.

 

yauw

嘔吐

動

yauw sngjuiw. kangx yauw. yauw huieh.

 

yaux

擠成一團(浸泡在水裏)

動

Shnakoz yaux joerz jit vuu. Qwa voz yaux kngz dyiamz cnei'tangw niw. yaux vuii. yaux samkox.

 

yaux

加碼(賭博用語)

動

vyuaf sux, yaux dua dhuz. M tangx vyuaf sux qrff joerz jit dhuz qwa yaux .lorf .kiyz.

 

 

B

 

bha

霧/濛/霉

名

jyniu bha 起霧/發霉. Qniaz- bin jyniu bha.

 

bhaa

泛稱貓科動物

名

bhaa-aw. cyi bhaa; m cyi ciyw 飼貓不飼鼠.   Hrw bhaa quanw vah qeix.好貓管百家.  pniz bhaa; m pniz ciyw. 疼貓不疼鼠  Cuz-lai brr bhaa; niauxciyw oe kiaukax.

 

bhaa

蔑稱女人

名

 

bhak

木工

名

Ix si joerz sniaxmiw bhak ee saihu?

 

bhan

瓣(橘子等的果肉)

名

Qhamx lazz, xiu lazz, ee bah lungxx si jit bhan, jit bhan.

 

bhan

瓣(橘子等的果肉)

單

voeh bhan qamx-c. jap bhan iu-c.

 

bhang

網

名

bhang-aw. cyiah(dniux, giuw/kiuw, hei, kyanx, pax, qyuaz, vuief) bhang. 

 

bhang

網

動

bhang jiauw. bhang cirkjiauw-aw. bhang hiyy/heii.

 

bhang

用粗針逢

動

bhang puaz shnax.

 

bhangw

蟒蛇形官服[白]

名

vniz bhangw 搞花樣. vniz brr bhangw.

 

bheiw

碼

名

bheiw-aw碼仔/碼子.  Daiidiungx ee denz'ue si quiw bheiw?                                  

 

bherr

誘餌

名

sed(joerz) bherr/buee derh dngx jiauw(/langg).

 

bheow

畝

單

jit bheow cann.

 

Bhi

未/地支

名

Diungdauz jiddiamw qyauz snadiamw ee siisxinn qirz joerz Bhi.

 

bhingg

名

QV

 

bhinn

民

名

qnuax;bhinn vuthunx.

 

bhiw

美

名

Bhiw ee himsiongw si jit jiungw gezsut.<bhiw-vud-bhiw, hxniux-diungx juiw;cinx-vud-cinx, qowhiongx zinn>. <qunjyw senggzinn ji’ bhiw>.    

 

bhong

墓

名

 

bhow

畝

單

jit bhow cann.

 

bhu

務

DV

 

bhunn

紋

DV

 

bhuk

木

名

Ix ee mia qongxx kiamz bhuk/mhuk.

 

Bhuus

巫(姓氏)

名

 

bhuu

巫

DV

 

bhuw

武

名

viw bhuw. pinw bunn, pinw bhuw.

 

bwad

曾經

副

Guaw bwad kiyz Lamm'nghiuu. ix bwad joerw singliw. m bwad qongw.

 

bwan

遲緩/延遲

動

Hitt diauu jnii bwan jin’  quw. ka'ciuw bwan.

 

bwan

慢

形

bwan ciax. bwan dungzjog.

 

bwan

慢

副

jiaf kaff bwan .jit .ei. sniu’ bwan laii(qyauz). bwan bwan aw qniaa.

 

bwan

漫/蔓/曼

DV

 

bwo

欣慕

動

bwo liyw ee miaa.

 

bwut

沒

DV

 

bxa

碼/3尺長

名

Jit bxa dengxiyy snax cirh. Jitt derz voz u quiw bxa?

 

bxa

碼/4尺長

單

jit bxa dngg. snax bxa voz.

 

bxak

墨

名

jitt derz bxak kaff qut, qrff kaff ox. jit dnia bxak. jit derz bxak. jit diauu bxak. buaa(/unz) bxak.

 

Bxo

戊(干支名)

名

Qhah 甲, Xid 乙, Vhniaw 丙, Dingx 丁, Bxo 戊, Qhiw 己, qxneix 庚, Sxinx 辛, Zimm 壬, Qxuiz 癸.

 

bya

尋找

動

bya cuz(/jnii, junn, tauulo).

 

byaa

用五指抓/找女人

動

byaa tauujangx. Gozjangxtauu hwo langg’ byaa kiyz. Baz'hirf byaa qoex-aw. Ix m joerz kangkuerz, qui’ zit diy guazkauw derh byaa jabow.

 

byang

希望

名

u(brr) byang/ngwbyang/hi'byang. Huerw sirx qoliauu--brr bhang(/byang).

 

byang

希望

動

Byang liyw ciuw gyiaf kaff quann. Syixlangg byang qungdeg.  Sai'guu(/Thoz-aw) byang guerf.犀牛望月  jyiamx chneix; byang dauw 占星望斗/byang guerf; jyiamx chneix 望月占星/引頸企望.

 

byangg

忙/熱中/沈迷(色/賭)

動

simx(/ka'ciuw) byangg.  byangg jabow(/joerwsid, vuahqiauw). byangg iaf'iah/suahsuaf.

 

byau

汆燙

動

byau mi. byau ee mi m hrw jiaf.

 

byauw

緢(用布包竹片做鞋底)

動

byauw oeedoew.

 

byi

謎猜

名

caix(/irh) byi.

 

byi

潛入/一頭栽進去

動

byi duiww juiw doew kiyz. knuaz dirf qhiauw(/jabow, sirjiuw) dirzz byi lorf kiyz.

 

byii

小睡/眼睛微閉

動

byii jit sii aw. sniu qaxx byii .kiyz.

 

byingg

鳴

DV

 

byit

陷入

動

Doezqix byit snax~siz cirh. Junn byit .lorf .kiyz. Kit-aw dirhh dingz qaxx byit byit byit.

 

byo

募 (款)

動

liyw qwa ix byo zuazz joe jnii? byo qoxdux.

 

byongg

忙

動

byongg qaxx brr meii brr zit. Ciuw byongg irngg jiaff laii.

 

byu

噴出(氣體、液體)

動

byu juiw. byu huieh. qamm huieh, byu tnix. byu cia'axqungz.開砲批評

 

byunn

聞

QV

異聞 名聞 奇聞  見聞 新聞  傳聞 聞知 聞風  聞名  <byunn-hongx-songz-damw>.

 

byut

用長條物打

動

Jitt xee ginxaw qniax liyw sut, m qniax liyw byut. iung vyndnax byut .langg’. uaf uaf byut .syiw.

 

 

C

 

chamm

大鐃鈸

名

dua chamm, diungx chaux, sirw chex/cnex. sirw chamm. diungx chamm. dua chamm.

 

chamz

悔悟

名

vaiz chamz. vaiz dua chamz.

 

chaux

鐃鈸

名

dua chamm, diungx chaux, sirw chex/cnex.

 

chenw

祭拜時的供品

名

kirh chenw.

 

chenw

盞/堆高狀的供品

單

snax chenw qrx-aw.

 

chiamw

船安置龍骨處

名

anx(deih) chiamw.

 

chiangw

廠

名

doezz id chiangw. doezz zi chiangw.

 

chiauu

夏天薄絹的衣服

名

angg chiauu. ox chiauu. huex chiauu.

 

chib

溼垢(船底/水底)

名

Junn-doew jyniu chib. Deii'aux dwiauu chib.

 

Chib-h.

(船底的)烏帽子貝

名

Junn-doew sneix Chib-t./Ochib.

 

chimm

鈸

名

dua chimm, diungx chaux, sirw chex/cnex.  sirw chimm. diungx chimm.

 

chirg

粟/稻穀

名

chirg-aw. cyniuu chirg. diaf chirg. duaa chirg. jyniu chirg. oex chirg. pah chirg.

 

chiux

秋

名

chunx, hxa, chiux, dhangx. Luii pah chiux, meii'nii jit vnuaz siux.

 

chix

腮

名

Jit'hiyy jiaf juiw, chix ei querz 容易換手/船過水無痕.

 

 chiz

魚翅

DV

 

chngx

瘡/破洞

名

sneix chngx. kiw chngx. Voz jyiuz siz~go chngx.

 

chneix

星   

名

sngz knuaz tnidingw u quiw liap chneix?

 

 chneix

隕石

DV

 

chniu

象

名

buerh knuaz chniu dirhh kiyz dungzbud'hngg. chniu querz hxorr jiaf jud 越廚代庖.

 

chniu

相(象棋的棋子)

名

qhunx-shy-chniu, qxiyx-beiw-pauz.

 

chniuw

廠

名

doezz id chniuw. doezz zi chniuw.

 

choez

粿穄/生芡

名

buaa choez. nuaw choez.

 

chud

chunx

齣

春

單

名

jit chud hiz. ngua joerz vadd chud.

chunx, hxa, chiux, dhangx. Chunx, Qhafjyw uyw, cikde cenliw.

 

cwaa

表情呆滯

形

Langg sneix joerz kaff cwaa. bagjiux cwaa. zhi cwaa cwaa.

 

cwangz

豎起

形

cwangz mrr. Mrr kiw cwangz.

 

cwann

狠/殘忍

形

Liyw naxx jiaff cwann ? Jit kunz boew hiaff joe. Ix jin’ cwann, vangz boxqniaw joerz ix cutgua kiyz.

 

cwiah

兇/潑辣

形

cwiah jabow. cwiah quixquiw/veevee.

 

cwii

陰濕

名

Iamm jyniu cwii. shnakoz cwii cwii. cwii qooqoo.

 

cwii

陰濕

形

shnakoz cwii cwii. cwii qooqoo.

 

cwinz

暗淡

形

Vng/deii cwinz cwinz. sekdiz cwinz cwinz. cwinz-caiw 濃淡.

 

cwneix

生的/未煮熟的

形

cwneix guu'nix. cwneix hiyy. cwneix coez.

 

cwneix

未成熟的

形

cwneix ki.

 

cwneix

未馴服的

形

cwneix beiw. cwneix guu. cwneix qauu.

 

cwneix

未煉製的

形

cwneix iamm. cwneix nrw. cwneix tih. cwneix lengx/neix. cwneix liau.

 

cwneix

不熟悉的

形

cwneix lo. cwneix ceih.

 

cwneix

墊借的工資

形

Toef chirkcwneix. Toef deiicwneix. nniaw qangcwneix.

 

cwneix

剛採集的

形

cwneix huex. cwneix qniux.

 

cwuiz

碎

形

Vorleeqanx vuaf lorf tookax, cwuiz .kiyz. cwuiz sapsab/qeeqee.

 

 cxneix

菁(藍染的)

DV

 

cyaa

調查

動

Kiyz cyaa knuaz mai ! cyaa hozkauw. cyaa qeiqah 查家甲. cyaa siauz.

 

cyad

擦

動

cyad huan'axhuerw. qwa cad joerz angg seg :ee> < qwa angg seg :ee cyad hniwsag.

 

cyaiw

採

動

cyaiw bit. cyaiw dangg. cyaiw huerz. cyaiw huex. cyaiw irhjaii. 

 

cyaux

反覆操練

動

Dniaw-lai ee caiz dirhh cyaux jiaff oe tauz. cyaux qxunntauu.

 

cyaw

炒

動

cyaw bixhunw. cyaw toodau.

 

cyax

使交叉

動

Qwa bangxdaz cyax uaw .laii.

 

cyeix

叉

名

gnoeh jin’ dua cyeix 挾很多.

 

cyeix

傳統音階的稱呼

名

horr(so)合, shy(la)士, e(si)一, shiang(do)上, cyeix(re)叉, qxungx(mi)工, huan(fa)凡, liuf(so)六, ux(la)五, id/e(si)乙.

 

cyeix

掐/對抗

動

iung ciuw cyeix amzqngw. qongxue sna’ cyeix. Duiww naa'auu qwa cyeix lezz. cyeix ciuw.

 

cyenw

比試

動

Mzbenw qniax! Qapp ix  cyenw .knuaz.

 

cyenw

試探

動

Qwa ix  cyenw knuaz ix  hitt derz doe, u buerh boe .brr?

 

cyenw

觀察

動

cyenw knuaz dhaizjiz oe venz anxjnuaw.

 

cyenx

遷移

動

Iahdniuu役場 cyenx kiyz vadd ui. Ix sitjhid, hwo langg cyenx kiyz cauxdoe.

 

cyi

飼養

動

cyi guu. cyi jabow. cyi qniaw. Gnoeh vadd langg ee bah cyi daqeix.

 

cyi

餵

動

Qwa ginxaw cyi vng. Iung mizqux cyi sngcoz. Iung sirjiuw cyi Mhuaa.

 

cyiah

刺

動

duiww vakdow vnix cyiah .lorf .kiyz. cyiah huieh. cyiah cauxpniaw. iung huerxtirx cyiah huerxhux. cyiah langg’ ee qyndoew.

 

cyiah

紋字

動

cyiah zhi. cyiaf'cneix. 

 

cyiah

編織

動

cyiah pongwseix. cyiah puerroee. cyiah oee haf dirf kax幸運得到.

 

cyiangg

沖水

動

cyiangg juiw. juixciangg 瀑布.

 

cyiaux

搜查

動

cyiaux shinkuyx(/cuz).

 

cyiaux

攪拌

動

cyiaux mizhunw(/too).

 

cyiax

搬運

動

cyiax huerz. Qwa vunwsorz cyiax kiyz drz hiakqak. Saih tenciax cyiax huerz.

 

cyiax

推倒

動

cyiax drw dnaz. cyiax vunwdauw. Qwa ix  cyiax lorf juixqaux. qapp kitjiaf sna’ cyiax.

 

cyiax

翻動

動

diy vunwsorwtangw lai lamzsamw cyiax. 

 

cyib

小步行走

動

qniaalo cyib .ji'ei .ji'ei. cyib cyib aw qniaa.

 

cyib

稍微(沾溼)

動

cyib damm. cyib hwo damm.

 

cyib

稍微

形

cyib cyib aw juiw淺淺的水.

 

cyid

拭

名

cyit'aw.

 

cyid

擦拭

動

cyid cuiz. cyid mnggtangx.

 

cyimw

試探(以腳慢步跨出)

動

cyimw kax qniaa. cyimw knuaz hiyx iazz sit.

 

cyimx

侵

動

cyimx vadd langg ee doezqaiz.

 

cyimx

欠/挪用他人的錢

動

Ix cyimx guaw ee jnii. cyimx brr dyinx 借用不還.

 

cyirg

觸犯

動

kiyz cyirg .dirf 觸到霉運. cyirg dirf ix ee iz.

 

cyirh

螫

動

hwo giaaqangx cyirh .dirf.

 

cyirh

沾溼

動

cyirh juiw. Inwjuaw cyirh damm jiaff tiah oe kiw .laii.

 

cyirh

未乾/濕潤/新鮮

形

kangcuiz iaxx cyirh cyirh. 

 

cyirngz

衝高(氣/價/物)

動

Hungcuerx cyirngz quann.  cyirngz huerxenx. Juixjnuaa itdit cyirngz. Jimxtauu, kunz qaxx cyirngz quann .kiw .kiyz. Qeiwsiauz cyirngz snax khox. Zhiz'un derh cyirngz. Qei'huerw itdit cyirngz kiw laii.

 

cyirngz

蒸

動

cyirngz hanjiyy. cyirngz iuuvng.

 

cyirngz

燻

動

cyirngz deii. cyirngz hunw. Br-aw cyirngz hongg drzz oe veif. Hwo qunxenx cyirngz .dirf.

 

cyirngz

擤鼻涕/衝出

動

cyirngz phni. Phniz'huieh qongwqongz cyirnngz.

 

cyirngz

神氣

形

Ix qongxue jin’ cyirngz. Ix dngderh cyirngz. cyirngz quazqua.

 

cyirx

好色/發情

動/形

Siauwlennlangg dngx cyirx. cyirx qoex. 

 

cyirz

上仰

名/動

cit pag;voeh cyirz. liongxpag kuix cyirz 雙桅帆船/摸稜兩可/伺機而動. cyirz ciuw空手.

 

cyiungx

充

動

hwo qnuahuw cyiungx kiyz. qwa denzdii cyiungx hwo vaw.

 

cyiuu

捲起(繩子/風箏)

動

cyiuu hungcuerx. cyiuu sorh. banw quex; cyiuu dinn 順藤摸瓜/追根究柢.

 

cyiuu

詰問/追查

動

cyiuu qyn'guann. cyiuu ue. Qiamxcatqnuax itdit cyiuu.

 

cyiuu

逆流游泳

動

cyiuu juiw.

 

cyiuw

贖(回典當物)

動

cyiuw kantauu典當物. qwa cannhngg cyiuw drwdngw. Yah diy jiaxx ee mihqnia, dirhh qinw laii cyiuw.

 

cyiux

恥笑(以食指觸頰)

動

cyiux .langg. uiz langg’ cyiux 覺得不好意思.

 

cyix

痴戀/好色

動/形

Ix langg jin’ cyix. Ix duiww liyw jin’ cyix.

 

cyiyx

舖

動

cyiyx cirf. cyiyx puerr. cyiyx vhangx.

 

cyiz

試

動

cyiz ix u lauxsit .brr. cyiz ix ee simsy. Tauumrngg cyiz huerw, b'oe qunxcirz .did.

 

cyngx

伸出

動

cyngx dit. cyngx ciuw. cyngx dngg ciuw.

 

cyngx

穿透

動

dui’ jiaxx cyngx querz hiaxx. cyngx jiamx. cyngx jux-aw.

 

cyngx

三(道士術語)

數

cyngx-aw-giynn三圓。

 

cyniu

發生/長

動

cyniu veih'hia. Anggki cyniu hunw. cyniu phuw. cyniu cneidii. Tookax cyniu iammsni. Shnax cyniu ovanx. Tnix cyniu huynn.

 

cyniu

收藏

動

cyniu diaf糴. cyniu chirg粟. cyniu tngg. 

 

cyniu

安裝/組裝

動

cyniu mngg. cyniu diamwtangx. cyniu oee. cyniu kowtauu. 

 

cyniu

汲上(水桶等)

動

cyniu juiw.

 

cyniu

參拜

動

cyniu bho.

 

cyniuu

吹(電扇/風等)

動

cyniuu denzhungx. cyniuu hungqow. cyniuu hungqui.  Jitt dhangx ee chirg kaff u cyniuu.

 

cyoeh

啜泣

動

siongshimx, itdit cyoeh. cicamw cyoeh.

 

cyorz

剁木柴/肉

動

cyorz caa. cyorz ciu. cyorz bah.

 

cyu

竊竊私語/咬耳朵

動

Linw nng xee derh cyu sniaw dhaizjiz? cix-cix cyu-cyu. ci'buw-cizcyu.

 

cyu

唆使

動

cyu qhauw sir’ qa.

 

cyu

噴灑(火花或水花)

動

cyu sxiaux. cyu niauxciyxhuerw.

 

cyua

娶

動

cyua ix  joerz bow. cyua bow. Joerz dirf pnaiw cann, bang auzdhangx; cyua dirf pnaiw bow, jit shiwlangg. Dnuax dingw cyua; Siangx dingw dngw.

 

cyuah

銼成絲條狀

動

cyuah caiwtauu. cyuah hanjiyy. cyuah vengx.

 

cyuanz

串(穿透)

動

dui’ jitt veingg cyuanz querz hitt veingg. cuiwkiw cyuanz diyxqorgeii.

 

cyuerx

炊

動

cyuerx querw. cyuerx bixqrx. cyuerx qux.

 

cyuix

推算

動

cyuix Qhafjyw 推命.

 

cyunx

伸

動

cyunx ciuw, trw jnii. Qwa kax cyunx hwo dit. cyunx dngg ciuw. cyunx kax; cud ciuw. cyunx qheingx; banw am.

 

cyunx

伸

動

dui’ jitt veingg cyunx/cyngx querz hitt veingg.

 

cyunx

明白、清楚

副

qig b'oe cyunx. Sniu b'oe cyunx. qongw b'oe cyunx.

 

 

D

 

dhah

處所

名

jitt dhah. drff jit dhah?

 

dhai

事情

名

hrw/pnaiw dhai. diyzz(/mih/sniaw) dhai. jaix dhai. brr'ngiaw dhai. brr liyw ee dhai.

 

dhaii

毛蟲/蟲

名

sneix dhaii/dhaii-aw.

 

dham

氮

名

dham.

 

dhang

小壺

名

u dhang, u angz, qiywjai liyw qyeingw. dhang-aw.

 

dhangg

筒

名

dua dhangg. sirw dhangg.

 

dhangg

筒

單

jit dhangg irhjuiw. jit dhangg voz. juz jit dhangg syia.

 

dhangx

冬

名

chunx, hxa(hxei), chiux, dhangx.

 

dhangx

收成

名

siux dhangx. jyniu dhangx收割農忙. hrw(pnaiw) dhangx/niidhangx.

 

dhangx

年

名

jit dhangx jiuzz si jit nii. qui’ nii; tauww dhangx. 

 

dhangx

三(魚販用語)

名

dhangx-aw giynn.

 

dhangz 

樑上的小柱

名

dhangz-aw樑上的小柱. dhangwaw-tauu qyuaz qna'naw 一定會顛倒

 

dhanx

丹

名

Hanwirf u dhanx, qhrx, uann, sxanw. len dhanx.

 

dhat

笛

名

dhat-aw.

 

dhau

頸/後脖子

名

Jun(/Gniuw) tauu; Gniuw(/Jun) dhau. cud tauu; syngw dhau.

 

dhauu

骰

名

lenw dhauu. pah dhauu. dhauu-aw.

 

dhauw

次

單

ngyiaa nng dhauw. sux snax dhauw. Jit zit jiaf quiw dhauw?

 

dhauz

晝/中午

名

si dhauz? si amz? iazz m jaix. buerh dhauz將近中午. hirh dhauz. langz dhauz. querz dhauz. tauwdhauz中午沒休息. Si dhauz, si amz lungxx m jaix jiaf.

 

dhax

礁

名

Junn dirf/krz/loee dhax. dhax-aw.

 

dhengw

戥/珠寶、藥的小秤

名

toef dhengw laii dhengw giynn.  dhengw-aw

 

dhengw

用戥來秤

動

toef dhengw laii dhengw giynn.

 

dher*

代

名

jit dher* querz jit dher*.  jitt dher*. hitt dher*. au dher*

 

dher*

代

單

jit dher langg 一世代的人們.

 

dhi

弟

名

Liyw hniax; guaw dhi.

 

dhiamw

dhiau

點(時間)

調

單

名

go dhiamw jap hwunx 5點10分.

qua'axhiz ee kirg hunx joerz quixlorhh jiungw dhiau. Cniuwquax jinwjeingg dirhh seingx kakding dhiau ee quann;qei. u liauu; u dhiau.

 

dhiauu

朝代

名

dhiauu lai brr langg, m tangx joerz qnuax.

 

dhif

小碟子

名

dhif-aw. nguaw-dhif-dhiy 碗碟箸(食器類). pniax aux; siag dhif 拚甌摔碟. dua vnuaa; sirw dhif 大盤小碟.

 

dhii

誰

代

Dhii jaix? Dhii m aiz texbin/texben?

 

dhim

朕(皇帝的自稱)

代

Dhim liunggsimx dwaiz'hiw.

 

dhingg

庭

名

Huat'ngi laizbin u hunx quixlrzz dhingg. doezz-id-dhingg. binnsy-dhingg. dyiauujax-dhingg.

 

dhingw

鼎甲

DV

(指狀元、榜眼、探花)

 

Dhingx

丁(天干)

名

Qhah 甲, Xid 乙, Vhniaw 丙, Dingx丁, Bxo 戊, Qhiw 己, Qxneix 庚, Sxinx 辛, Zimm 壬, Qxuiz 癸.

 

dhingx

丁(男人)

名

jit dhingx . jit  dhingx;  jit kauw(一男一女).  Itzinn samjyw; liugdai cendingx 一人三子, 六代千丁.

 

Dhingxs

丁(姓氏)

名

 

dhingx

(米市場的用語)一錢

名

go dhingx(五錢)

 

dhinn

塵

名

dngzz diamw dhinn.

 

dhir

有柄小鍋

名

dhirz-aw.

 

dhit

姪/侄

名

dhit-aw.

 

 dhit

蟄

DV

pafdhit/qnei'dhit 驚蟄.

 

dhiuu

綢

名

dhiuu-aw.

 

dhiy*

筷子

名

jit kiax(/siangx) dhiy*. dang(/gyiaf, qyiaf) dhiy* gyiaf dhiy* dirhh ziax bak (避人耳目). nguaw-dhif-dhiy*.  pniax nguaw; siag dhiy*. / siag nguaw; siag dhiy*.

 

dhiz

智

名

dhiz, zhinn, iungw. zhinn, gi, lew, dhiz, sinz. Cat si siauxzinn, dhiz querz qhunjyw.

 

dhnaw

膽

名

u(brr) dhnaw. qwa cat jirh dhnaw. Dhnaw quah dwiau ee langg m tangx jiaf sniu’ iuu.

 

dhng

丈

名

jit dhng.  jit dhng kaff liong.

 

dhng

丈

單

jit dhng voz.

 

dhngg

公堂/法庭

名

Pnuawqnuax jer dhngg. cud(jyniu) dhngg. diy doez'hngx mng snax dhngg.

 

dhnia*

靛

名

angg, dengg, ngg, lirk, lhnaa, dhnia*, jwiw.

 

dhniuz

帳

名

qyuaz dhniuz qwa uii lezz.

 

dhniuz

襯(裡)

動

dhniuz lxiw.

 

dhnua*

段

名

dhaizji vunx joerz snax dhnua*.

 

dhnua*

段

單

jit dhnua* cann. jit dhnua*dhaizji. jit dhnua* hrxiz.

 

dhnuaa

壇

名

qad(/sed) dhnuaa laii joerwjhirz.

 

dhnuax

端

名

dhaizjiz u tauu, u dhnuax.

 

dho

肚/胃

名

vakdhow- lai u dngg, u dho. kiam dxngg neh dho. lirr dxngg; quah dho. / lek dxngg; lek dho.

 

dho

腹部

名

dua dho (大肚子)./duazdho (懷孕). qwa liyw ngua dho (換口味). dho-lai kangx. Bin cirz; dho iux (面笑;肚憂/強顏歡笑).  Dngg qunn syauz dho (長裙 掃土(肚)/吃好穿好).

 

dhoee

蹄

名

beiw(guu, ngiuu) ee dhoee. dngz(iah, jamz, ket, ziauz) dhoee.

 

dhoee

土臺/柱基

名

用磚仔pah dhoee. dhoee dirhh kiw kaff kuah.

 

dhongz

檔

單

jit dhongz jyliau.

 

dhoo

途(行業)

名

venz(/ngua, qaiw) dhoo. joerz qui’ dhoo. jitt dhoo jin’ pnaixkangx.

 

dhorr

串(水果)

單

qed qui’ dhorr. quixlrzz ceingx dhorr. lirngg'geingw qui’ pa. qui’ dorr.

 

dhow

肚/腹部

名

dhow-aw 肚捾. Satbat ee dhow hrxjiaf.

 

dhr*

盜[文]

名

Dhr iazz u dr.

 

dhrz

左

名

jniaz-dhrz. <namm dhrz; niyw jniaz>

 

dhua

舵

名

dhua-aw.  jit mngg dhua.

 

dhua

以船拖曳/導引

動

dhua caa(/hanjiyy, junn). dhua juixguu querz koex.

 

dhuan*

緞

名

nxii, uyw, dhiuu, dhuan 哖羽綢緞(羅紗、毛織、絹、緞)指高級布料

 

Dhuans

段(姓氏)

名

 

dhuaz

帶子

名

dhuaz-aw. toef jit diauu dhuaz qwa syug lezz.

 

dhui

隊

名

jit dhui zuazz joe langg?

 

dhui

隊

單

jit dhui vingx.

 

dhuiz

舂臼/石磨

名

u qaz, qhauw mazz oe daf dhuiz.

 

dhuk

毒

名

dirf dhuk. Jiuw, hwo langg’ hei dhuk. ixx dhuk qyungx dhuk.

 

dhuk

毒

形

lungg'irf jiukk dhuk. Simqnuax jin’ dhuk. jueww dhuk si hwuz'zinnsimx.

 

dhuk

毒

動

qwa langg’(/juaa, niauxciyw, qajuaf) dhuk syiw..

 

dhuk

陷害

動

hwo vrxjniaz dhuk jit ei, vhaii suaff  niaw b'oe .cutlaii.

 

dhung*

洞

名

jauw zip dhung* lai. longz puaz dhung*(莽撞壞了他人的計畫).

 

dhungz

棟

名

dhungz qapp lniuu.

 

dhungz

棟

單

Cuz, kiw nng dhungz. nng dhungz duazlhauu.

 

dhunx

土堆/小丘陵

單

dhunx-aw. jit dhunx cauw(/too).

 

dhunx

堆草

動

dhunx cauw.

 

dhuz

賭注

名

cud(/hei, lorf) dhuz. Guaw tingz liyw ee dhuz. vngx liyw ee dhuz. qab liyw ee dhuz.

 

dhuz

筆

單

ngg dhuz sittauu. hitt dhuz jnii. dua(/soez) dhuz

 

dwah 

(鞋子的)跟部

名

oee ee dwah sniu cox(/quann).

 

dwah

貼近底部

動

sux qaxx dwah doew.

 

dwah

貼近底部

副

qwa tauumrngg jenw hwo dwah. Cauw, dirhh qwa quah hwo dwah.

 

dwai

大

名

dua/dwai, diungx, shiauw/sirw. Jap dwai, qauw daix; Brr daix, jungxvingx- jaii.

 

dwang

重

名

kinx;dwang. cyinz(dui/tui, huee, lyuiw, pingg, qeix, qiamw, siaux, sid, taux, tin, tynix, vong) dwang. quiw qxiynx dwang? nng qxiynx dwang.

 

dwang

重

形

Hyenggliw dwang. zuazz dwang? jiukk dwang. dwang hnifhnih/hnuaifhnuaih/knuaiknuaii/ngif'ngih/. dwang kaucngx.

 

dwang

嚴厲/強烈/苛刻

形

Jitt jiungw huex ee bi dwang. ciuxtauu dwang. hizkangx dwang 耳朵背. lizsig dwang. qunling dwang. soxhuiz dwang. voefzhi dwang 好命. suaftauu dwang 帶煞.

 

dwangg

相同

形

sna’/sir’ dwangg. brr dwangg. dwangg horz'hug. dwangg hniuliw. dwangg simx/dwanggsimx; hiablek.

 

dwangg

同

副

dwangg dnix; dwangg kow. dwangg u; dwangg brr.  dwangg dnix(/jiaf, kow, kunz, mia, simx, sneix, syiw)

 

dwangg

同

連

Guaw dwangg liyw kiyz.

 

dwangz

用指甲掐

動

iung jeingxqhah dwangz shatburw.

 


 

dwauz

罩

動

dwauz/daz bhongg(/bu, hunn). dwauz/daz qoex.

 

dwiau

失神 

形

Langg suaff dwiau kiyz. huann'nrw qaxx dwiau kiyz.

 

dwiau

掉

副

danz dwiau. vangz dwiau. hniz dwiau.

 

dwiau

掉

根

liauxdiau 沒落/盛極而衰

 

dwiauu

附著/卡住

動

dwiauu too'hunw(/iuuqauw油垢). Ginxaw snax hxuerz dwiauu puerr, go hxuerz dwiauu qud. Hiyyciz dwiauu diy naa'auu. Ix kiyz paiwcutsow suaff  dwiauu derh.

 

dwiauu

考上

動

krxciz dwiauu tauu miaa.

 

dwiauu

上癮

動

dwiauu huynx(/jiuw, apenz)

 

dwiauu

住/著

副

dingz(/qad, dah) dwiauu. jer(/kia, lunw) b'oe dwiauu.

 

dwii

遲

形

huanxhuew kaff dwii.

 

dwirf

對

形

dwirf:ee  dhaizjiz.

 

dwirf

對

副

Liyw joerz m dwirf.

 

dwiungx

忠

名

dwiungx, hauz, jed, gi.  

 

dwiungx

忠

形

Ix jin’ dwiungx.

 

dwng

盪/用淨水洗滌

動

Qwa hiaxex vnuaa-aw iung juiw dwng dwng lezz.

 

dwng

延宕

動

Habdungg snax dwng, siz dwng, tuax .brrkiyz 丟掉.

 

dwngz

把冷菜弄熱

動

qwa caiz dwngz/tng sirx. dwngz/tng caiz.

 

dwnua*

懶惰

形

kaff dwnua syixlangg. knuaz ix jit xee langg dwnua, dwnua.

 

dwoew

抵觸/抵抗

動

dwoew .langg. qnaw dwoew. Brr langg oe dwoew did ix.

 

dwog

挺(鼻子)

形

Pni dwog.

 

dwoo

同類/為奴而失去自由

名

jiuxseg ji’ dwoo 酒色之徒. jamw 斬, qyaw 絞, qunx 軍, liuu 流, dwoo 徒, 指五刑. 

 

dwoo

只有

副

dwoo ciuw; kangx qxunn 徒手空拳.

 

dxangg

乩童

名

jyniu(/terw) dxangg. jinx(/qeiw) dxangg. qhuanx dxangg (cwneidangg).

 

dxau

痘

名

cud jhyx/dxau 出痘. jirngz jhyx/dxau 種痘.

 

dxen

殿

名

doezgak u jap dxen. doezz quiw dxen? dyengx/jyniu  dxen.

 

dxi

痔

名

sneix dxi.

 

dxiauu 

牛舍/豬舍

單

snax dxiauu diydxiauu.

 

dxingx

疔

名

sneix dxingx. dxingx-aw.

 

dxir

皮膚病

名

sneix dxir.

 

dxiz

蒂

名

Jiaf qhirr brr liamm dxiz. kiw(/lut) dxiz.

 

dxngg

腸

名

dxngg-aw.

 

dxngg

段/塊/斷片

單

ced joerz nng dxngg. vnuaz diungdxngg 中途.

 

dxnuax

雞、鴨腹內的卵

名

Qoeburw u dhnuax, derh kyox dxnuax.

 

dxuan*

傳

名

Juixhow Dxuan. Hyungshinn Dxuan 封神傳. Huk'imx Dxuan 福音傳. Jorw Dxuan 左傳.

 

dyab

小啜

動

sirw dyab nng cuiz .aw. 

 

dyai*

借出/貸款

動

Liyw qwa giynnhangg jirh 30 ban, jiuzz si, giynnhangg dyai liyw 30 ban. 

 

 dyai

怠

DV

 

dyaii

埋

動

dyaii syixlangg. dyaii dezluii. dyaii anwdoew 備案.

 

dyamm

談論

動

Jitt jann dhaizjiz, linw nng xee seingx dyamm .jit .ei. dyamm qhimx; suad qow. dyammtenx;suatde.

 

dyamx

嘗味

動

damx iamm; duh(/ceh) coz 節儉. Liyw damx mai, oe sniu’ qiamm b'oe?

 

dyangx

踩傷(踩到石子等)

動

Kax dyangx .dirf. dyangx dirf jirhtauu.

 

dyangz

使眼色

動

Ix ee bagjiux qwa guaw dyangz/qyangz jit ei, buerh guaw diam diam.

 

dyangz

鎖眉/不悅

形

bagjiux(/bagtauu) dyangz dyangz.

 

dyanx

綁緊

動

dyanx caaveii. dyanx hwo ann.

 

dyanx

枯萎/發育不良

動

Ah-aw(/Ciuzjangg, Diu-aw, Diyx-aw, Qamjiaz, Qoex-aw) dyanx(/dyanx dyanx). kiyz.

 

dyat

值

動

Jitt kiax ciuxjiw dyat zuazz joe jnii?  dyat gozvah khox. boew m dyat 不值得買. qniaa m dyat 不值得做(去).  dyat(/m dyat) jnii.

 

dyauw

調換

動

Qwa jitt liap baiw:ee qeisix dyauw .kiw .laii. dyauw ciax. dyauw vhaii. dyauw lozjam 驛站.

 

dyauw

欺騙/掉包

動

Guaw hwo liyw b'oe dyauw did. Hrw virw-aw hwo langg’ dyauw kiyz.

 

dyaux

往內扣入

動

Qwa junn dyaux uaw hnua. cud lat qwa dyaux zip laii.

 

dyaux

扣留

動

Ix kiamz langg’ jnii, jhengwqnia hwo langg’ dyaux derh.

 

dyaux

拌入

動

buerh jniz mihqnia, dirhh seingx dyaux hunw.

 

dyauz

比賽

動

deoz/dyauz knuaz sniaw langg oe ngyiaa. deoz/dyauz knuaz sniaw langg kaff gauu(/ngyiaa, gauu jauw, gauu limx, suiw). deoz/dyauz miilnua 比耐力. deoz/dyauz sux;ngyiaa/su'ngyiaa 比輸贏.

 

dyax

誇口

動

Ix, qongw ue, jin’ gauu dyax.

 

dyax

誇口

副

Ix, qongw ue, dyax dyax qirz.

 

dyeg

得

DV

 

dyen*

觸電/燙(頭髮)

動

Hwo den dyen* dirf. M tangx bongx jitt diauu danggsnuaz, hexx oe dyen* langg’.

 

dyen*

燙(頭髮)

動

dyen* tauumrngg.

 

dyengx

登上

動

dyengx honggdewden. dyengx duaz'ui. 

 

dyengx

刊登

動

dyengx vrwjuaw. dyengx diy vrwjuaw.

 

dyenw

炫耀

動

dyenw hungsinn. dyenw ix ee kuiwlat. dyenw jaiijingg. 

 

dyenw

開展

動

Syzgiap dyenw dua.  dyenw naff pozdingg 廍亭(大樑柱), liab .laii cincniu jiampni- dua.吹牛

 

dyenw

寬闊

形

Bixnaacuiz joerz liauw vutjiw dyenw.

 

dyerh

啄

動

Jiauw dyerh gnoxqug.  Qoex dyerh caiz.

 

dyiam

墊

動

toef jit derz jhngx-aw laii qwa dorfkax桌腳 dyiam hwo kaff quann.

 

dyiam

埋入(土裡)

動

dyiam ciuzqix(/jirngxjiw 種子, lirngg'geingw 龍眼).

 

dyiamx

墊物/修皮鞋底

動

dyiamx siz derz (修理一雙鞋的前後). dyiamx puerroee.

 

dyiamx

觸痛

動

dyiamx dirf bagjiux. dyiamx dirf kax.

 

dyiamx

毆打

動

qwa ix dyiamx. hwo langg’ dyiamx.

 

dyiamx

卡到的觸痛

形

Bagjiux dyiamx. siahjirf(大理石)ee bynggcngg kunz dirff oe dyiamx.

 

dyiamz

接diy表示停留

動

dyiamz diy hiaxx. Liyw dyiamz diy drffui?  Liyw eiz'hngx dyiamz lezz lazz.

 

dyiamz

潛入/躲藏

動

Hitt qeingx cuz u dyiamz cat diy derh.

 

dyiamz

閃避

動

dyiamz hungx(/ho, zit).

 

dyiamz

指在..做..

介

dyiamz hiaxx jiahvng. dyiamz jiaxx hirfkunz.

 

dyiap

對準目標丟擲

動

Iung jirhtauu qwa dyiap.

 

dyiap

打

動

dyiap hwo ix jat(/vneii).  hwo veizburw dyiap m qniax.

 

dyiau*

調動

動

qwa lniuucauw dyiau* querwlaii. qwa vingmaw dyiau* querwkiyz.

 

dyiauu

調整/調養

動

qwa shintew dyiauu hwo hrw. qwa siijirngx dyiauu hwo jniaz(/junw). 

 

dyiauu

調整/調養

形

Hungx dyiauu; Uyw sun 風調雨順

 

dyiaux

刁難

動

Ix buerh dyiaux langg’, m keingw sui’z dap'engz. dyiaux qeiwsiauz.

 

dyiauz

召喚

動

dyiauz jhengwzinn. dyiauz vingx 徵召. dyiauz qangx. dyiauz huex 召花(藝妓) 陪酒.

 

dyiauz

吸膿/吸血

動

dyiauz lxangg. dyiauz liab'aw 腫物. qwa irngxlauu dyiauz hwo ix synuaz.

 

dyiauz

使顯現

動

Qu qimvhaii querz irhjuiw, dyiauz seg 使顏色鮮豔.  dyiauz qhajuiw 染色。

 

dyingx

叮嚀

動

qrff qwa dyingx jit vaiw, qniax ix oe b'oezqiz did.

 

dyinx

討回

動

kaix brr dyinx. kaikongz brr dyinx 錢花了就無法收回.

 

 

dyiongg 

增加/剩下

動

Liyw dyiongg zuazz joe jnii?qwa vunxjnii kyauz dwiau, brr dyiongg.

 

dyir

震動上下

動

Ciax jin’ dyir. dyir kiw laii. kiehkief dyir. Simqnuax pogpok dyir.

 

dyir

喧嚷

動

huazhua dyir. hezhe dyir. hazha dyir.

 

dyit

值得

動

kaff dyit syiw diy kongwiaw.

 

dyiuu

淘汰/篩選/抽取

動

Dyiuu juixhunw水粉. dyiuu hrw:ee ee mihqnia.

 

dyix 

呵癢

動

Ix qniax langg’ dyix. sirxkuaw qwa dyix jit .ei dirzz cirz.

 

dyiz

戴

動

dyiz br (/dingxdaiz 頂戴/官帽, juaxlog 紙橐, qeixbin 假面, qhuerz 髻/jangquerz 鬃髻/ querwjangx 髻鬃, loef  笠).  < dyiz tnix; daf doe 戴天踏地/頂天立地>

 

dynaa

用火炙燒

動

iung huerw dynaa.

 

dynaz

岔話

動

dynaz ue. dynaz dangx; dynaz saix. cid dynaz; voeh dynaz. cid dynaz voeh; voeh dynaz cid.  b'oe qongw; b'oe dynaz. u qongw; u dynaz.

 

dyneiz

使力(閉氣)

動

dyneiz zir. dyneiz lat.

 

dyneiz

瞠目

動

dyneiz bak. Bagjiux dyneiz dua luiw.

 

dyng

遇

動

dyng dirf vengg'iuw. sir’ dyng tauu.

 

dyng

撞/阻擋

動

Huerxcia duw huerxciax sna’ dyng. dyng dirf ix ee beixtauu (ziaw ix siuzkiz). gyiaa iw kiyz qwa ix dyng.

 

dyngg

給

動

Cniaw liyw qwa sorxsii dyngg/hwo guaw. Guaw dyngg/hwo liyw 50 khox.

 

dyngx

伺候/伺機

動

dyngx qi'hue. dyngx langg ee querwsid. Ix derh dyngx cat-aw(/hiyy, niauxciyw).

 

dyngz

敲打桌、椅

動

dyngz iw(/dorh, hirngx, qnuaiw-aw, kax). dyngz iw; dyngz dorh. dirr kax; dyngz dhoee 投腳頓蹄.

 

dyngz

捺印

動

dyngz inz(/cok 戳, zhi 字).

 

dyngz

重重摔下

動

Ix dyngz diy hiaxx jer. Ix vuaf drw, dyngz dirf kaucngx. dyngz dangzjer 屁股跌坐.

 

dynia*

訂金

名

sangz(/deih, hei, jiaf, joerz, pyax, qaux, querz, siaux, siux, toef) dynia*.

 

dynia*

預訂

動

dynia* ijniuu. dynia* senglew. dynia* caiz(/dorh, hiz, oee).

 

dyniaa

呈

動

Qwa sowjng dyniaa hwo pnuawqnuax.

 

dyniaw

使性刁難/鬧彆扭

動

Buerh vaiwtog ix, dirhh seingx hwo dyniaw. Ix siuzkiz, dyniaw m kiyz.

 

dyniux

執拗/使性

動

dyniux m/buerh kiyz(/jiaf, laii, siaw, kixcngg, syiw).

 

dyo*

渡

動

dyo zidjiw(/huerxsit 伙食, vaw, sneiwmia, snei'uaf, ). dyo zidsit. rh dyo. dyo querwzit.  bongw(/ciaw) dyo .jit .ei. . hwo shenx dyo kiyz rf huad.

 

dyo*

鍍

動

dyo juixgiynn.(/dangg, qimx, giynn).

 

dyo

度日/渡

DV

 

dyoew

貯/裝入/盛飯等

動

dyoew vng. dyoew dni. U sniaxmiw tangx dyoew brr?

 

dyog

剁

動

dyog bah. dyog joerz bafjniuz. dyog jirhtauuziw-aw.

 

dyong*

撞/用手撞來暗示

動

Ciax duw ciax sna’ dyong*. saih ciuxauzkiaux drwdyong*. brr ix qwa liyw dyong*, liyw jiuzz lyiauw jnii. dyong* hwo ix jaix. 

 

 dyoo

屠

DV

 

dyow

賭

動

dyow bagseg 眼力(/gneizkiw 硬氣, jrz'huaw 造化, mia 命, sneiwmia 性命, sue'ong 衰旺, su'ngiaa 輸贏, tenming 天命, zhiz'un字運). piauu-dyow-imw 嫖-賭-飲. sna’ dyow 相賭.

 

dyoz

嫉妒  

動

jap hwu; qauw dyoz. M tangx dyoz langg’ gauu(/hrw).

 

dyr

開導

DV

       

 

dyrr

浸渫

動

dyrr jneiw淘井. dyrr caiz(/qimx, suax)

 

dyrr

自習

動

cenw rf; cimx dyrr. qadi dyrr. dyrr shengliw. dyrr qaxx oe hiauw siaw poex

 

dyrr

大塊剁(肉)

動

dyrr diybah laii boe. dyrr nng tuiw 兩腿.

 

dyrw

跌倒/轉彎

名

Vuaf jit dyrw. cid denx; voeh dyw 七顛八倒. Ix ee zinnsengx si jit dyrw querz jit dyrw.

 

dyrw

倒

動

Ciu(/cuz, diamz, huer-aw, qungsix) dyrw. dyrw kiauwkiauz. dyrw dafdah. dangx dyrw; saix uaix. dyrw tanxhnuaii(/tanxcirz, tanxkab, tanxkix, tanxdit)

 

dyrw

屠宰

動

taii diyx; dyrw ngiuu.

 

dyrw

躺下

動

sirw dyrw lezz. dyrw diy bynggcngg.

 

dyrw

耗盡/結束

動

buerh hrw iaffsi buerh dyrw?

 

dyrw

虧欠

動

dyrw langg’ ee jnii. dyrw huer-aw. dyrw lizli.

 

dyrw

輸

動

qrz hwo ix dyrw.

 

dyrw

傾斜

副

qyiaf kaff dyrw lezz. hei dyrw dyrw. kia dyrw dyrw.

 

dyrw

導致傾倒

後助動

ab(/cux, cyiax, jyirngz, oex, pah, qrz, sag, tad, vniaz, cuaf, yah, yenw) dyrw. huah kiw; huah dyrw.  huanw kiw; huanw dyrw.  

 

dyrz

傾倒

動

dyrz deii(/jiuw, iuu). Ho cyiax derh dyrz. Bagjaiw cezce dyrz. dyrz vunwsrz. Dirkqongw dyrz dau 竹管倒豆/說話滔滔不絕又吵雜.

 

dyu*

浸泡/溺

動

liaf kiyz juiw nizz dyu*.  hwo ͘juiw dyu* .syiw.

 

dyuanx

打薄(金屬)

動

Qwa danggvanw dyuanx hwo kaff vrf.

 

dyuanx

提高(價錢)

動

dyuanx langg. dyuandiauz.

 

dyuaz

住在(場所)

動

dyuaz diy drffui? dyuaz Daii'uann. dyuaz jit meii. dyuaz keifdiamz. dyuaz tnixlho 露營. qapp jabow͘ dyuaz. jitt qeingx cuz brr langg dyuaz.

 

dyuaz

就職公司、行號

動

dyuaz geii'mngg 衙門(/huezsia會社). Tauulo, m dyuaz 辭職.

 

dyuaz

居住著人

動

dyuaz qnua'huw. dyuaz cat.

 

dyuaz

在 (接動詞)

介

dyuaz jiaxx knuaz.

 

dyuix

追

動

Ix jauw hwo guaw dyuix. Ix hwo'ngg dyuix qaxx jauw brr lo. qiaz poex laii dyuix jnii. duiww liyw dyuix mihqnia. hwo ͘qnualangg dyuix jit ceingx giynn.

 

dyun*

遁走

動

Cat dyun* kiyz.

 

dyunn

囤積/駐紮

動

Cirg-aw dyunn diy lniuucngx.

 

dyunw

囤積

動

dyunw huerz(/caacauw 柴草, guu'ni'hunw, mii'axjuaw, qimx-aw).

 

dyunw

聚集/留宿

動

dyunw cat. Guujauwqeingx dyunw jabow. dyunw langgkeih. qui’ din langg dyunw diy qhoelo.

 

dyunx

修剪樹枝

動

dyunx ciuzlex.

 

 

E

 

wenn

蝝/植物病蟲害

名

Caiz dirf wenn.

 

wenn

得病蟲害

動

Caiz wenn kiyz.

 

xee

個

單

jit xee langg. jitt xee langg. Jnii brr nng xee, vuaf b'oe dann.

 

xengx

鷹

名

Baz'hirf si jit jiungw xengx-aw.

 

xenn

鉛

名

xenn si jit jiungw qimsiuk, jauw sniu’ joe zip kiyz shinkuyx oe dirf vnei. ngyniuu(qyuanz) xenn.

 

xenn

疊/層

單

Jit xenn/xunn juaw. pox nng xenn/xunn jngx.

 

xenn

輩/代

單

Inx hitt xenn/xunn ee jaboxlangg u vagkax. Jitt xenn/xunn ee siauwlenn.

 

xenn

疊上

動

Qwa jngx-aw qrff xenn jit xenn.

 

xenx

蝴蝶翅膀的粉/花粉

名

Buerxiaf ee sxit u xenx, bongx dirff hunw hunw.

 

yen*

鑲邊

動

Ix derh yen* shnax.

 

yenn

延後

動

Imgag'hue yenn jit qerguerf jiaff buerh qung'enw.

 

yenn

捐

動

yenn giynn(/jnii, qimx) 捐款.  

 

yenn

沿

介

yenn jitt diauu lo qniaa. yenn lo qongw.

 

yenw

雙手推倒或推上

動

yenw hwo drw! yenw kiw laii. sir’ yenw.

 

 

G

 

Ghaks

岳 (姓氏)

名

 

 ghak

獄

DV

 

ghamm

岩/碞  

名

Vnuaz snuax nizz jit derz dua ghamm.

 

ghe

到底/到達

名

pax brr ghe 下錨不成.

 

ghe

效果

名

Jitt vo brr ghe 這招無效.

 

ghe

生效

動

qongw b'oe ghe 說了無效. dongz b’oe ghei 擋不住.

 

ghed

蠍

名

ghed-aw.

 

gheii

芽

名

hyuad gheii 發芽. vuh gheii. jniw gheii.

 

ghet

鎳

名

ghet(nickel, Ni) si jit jiungw qimsiuk.

 

ghimm

階

名

ghimm-aw.

 

Ghnow

中午/地支

名

Sxinn 辰, Jhi/Sxy 巳, Ghnow 午, Bhi 未

 

Gho

午/地支

名

Sxinn 辰, Jhi/Sxy 巳, Gho 午, Bhi 未,

 

ghui

食人樹

名

cyi ghui. 養食人樹(樹汁紅色可當染料)

 

 gwuann 

頑固

DV

 

 

gxee

個(海口腔)

單

jit xee/gxee langg. jitt xee/gxee langg. Jnii brr nng xee/gxee vuaf b'oe dann.

 

gyamx

挾緊

動

Hwo jirhtauu gyamx derh.

 

gyamx

示好/諂媚

動

Guaw hwo liyw b'oe gyamx did.

 

gyamx

緊密/親密

動

Inx nng xee jin’ gyamx.

 

gyann

因冷而硬直

形

Ciuw/Kax/Cuiwkhiw ganz/gyann.

 

gyann

天氣乾冷、微凍

形

Tni'kiz/Tauu'kag gyann.

 

gyenn

眼皮凝重、乏力

形

Bagjiux gyenn gyenn.

 

gyerr

發呆/恍神

動

tniax qow, tniax qaxx gyerr kiyz.

 

gyi

議論

動

Itzinn-diz vutziyy liongxzinn-gyi. U dhaizjiz dirzz seingx gyi .jit .ei.

 

gyiaa

扛高到肩膀以上

動

Ix qwa puerrsniux gyiaa diy tauu'kag dingw. Tangg mazz oe gyiaa too. gyiaa hiyy'angx. gyiaa qeii舉枷. gyiaa tiflenw舉重.

 

gyiaa

上漲

動

Juiw qunw, deiiqow- quaz derh gyiaa. Qeiwsiauz gyiaa kiw kiyz.

 

gyiaa

風/雲/浪湧起

動

Hunn/Irngw derh gyiaa.

 

gyiaa

擔

單

qwa hunx joerz nng gyiaa laii gyiaa.

 

gyiaa

計算木材

單

 jit gyiaa caa. (木材)三十六才=7尺X尺2寸X3寸

 

gyiaf

拿起/抬高

動

Tauu jinx; bak gyiaf 察言觀色. gyiaf bak/ciuw/tauu. gyiaf drx/qiamz/vid. gyiaf sunzhungqhii 騎牆. gyiaf hniux, duez vaiz. gyiaf qr'cirh. gyiaf tauu'cirngz 衝鋒.

 

gyiap

夾

名

gyiap-aw. tauujangx gyiap-aw. sinbunn gyiap-aw.

 

gyiap

夾緊

動

iung gyiap-aw gyiap juaw.

 

gyiap

夾擊

動

Qoex hwo bazhirf gyiap .kiyz. Mrrhoe oe gyiap .langg’.

 

gyii

疑

動

huan/hwo/kitt langg’ gyii. brr gyii/gyii'gyo 想不到. gyii dangx; gyii saix. Gyii sengx quaiz. Gyii jiazz bok iung; Iung jiazz bok gyii. Gyii langg, m jniaa cat. Gyii cat, kitt cat cirz.

 

gyimw

抵觸而撐起

動

Tifqhix sir’ gyimw.

 

gyimw

抵觸/對衝

動

Ix, qongw ue, oe qwa langg’ gyimw.

 

gyingg

血氣凝結

動

Huieh gyingg joerz jit uann.

 

gyingg

生悶氣/心情糾結

形

Hwo ix kiz qaxx simtauu gyingg.

 

gyo

誤

動

M tangx qwa'ngg gyo .dirf. gyo langg’ ee dhaizjiz.

 

 

H

 

hwamx

眼睛浮腫

形

Bagjiux hwamx.

 

hwamx

肥大

形

Ginxaw kaff hwamx. Qamjiaz jin’ hwamx.

 

 hwan  

旱

DV

 

hwenn

賢

形

Inx sinvu jnia’z hwenn.

 

hwiungx

髒

形

Ciuw/Cuwlai hwiungx, dirhh soew hwo cingkiz. hwiungx quixquiw 骯髒

 

hwiungx

刺眼/難看

形

Bin sneijoerz kaff hwiungx. Vowhuex kaff hwiungx.

 

hwngx

荒廢

動

Cann brr langg’ qyoz, lungxx hwngx kiyz.

 

hwnua

焊接

動

iung qimx-aw hwnua. hwnua dangg/giynn/qimx /siah.

 

hwo

給

動

Cniaw liyw qwa sorxsii hwo guaw. Guaw hwo liyw 50 khox.

 

hwo

讓/使/放任

助動

hwo ix ansimx. hwo ix siaxzhi. kngz hwo ix auz.

 

hwo

被

助動

hwo langg’ ngiaa/toef kiyz. hwo ix pah.

 

hwo’ngg

被人.....

助動

hwo’ngg rlrw. hwo’ngg hamzhai.

 

hwoo

雜亂/胡亂

形

Qui’ cuwqeingx hwoo qawqaz. hwoo:ee, qansinn; nyiaux:ee, vutzinn. Cuiwciux hwoo; Bagjiux tow. Cuiwciux hwoo ce'cex/cewcez/samwsamz/sapsab. hwoo lapsap/lawsaz/nawsnaz 混亂.

 

hworr

和平

名

hworr uii quiz. qyiuu hworr iaff si qyiuu jenz?

 

hworr

調和/和諧

動

Cuwlai oe hworr b'oe? Qhax hworr banzsy sengg. Oee qapp kax b'oe hworr. hworr irhhngx. hworr hennqongw.

 

hworr

合算

動

Anxneix, sngz kiw laii, oe hworr b'oe?

 

hworr

合計

動

Anxneix, hworr kiw laii, zuazz joe jnii?

 

Hworr(s)

日本簡稱

名

 

hwu

婦

名

hxux ciongz; hwu suii. hux;hwu./huhwu.

 

hwuann

麻煩

動

hwuann liyw ee sinn. hwuann liyw qwa guaw siaw jit dniux poex.

 

hwuann

心煩

形

simx hwuann; iz luan. Dhaijiz hwuann; Simx mazz hwuann. hwuann simx; veih vag.

 

hwuann

煩雜/煩亂

副

Dhaizjiz, qongw lrww sniu’ hwuann.

 

hwuanx

交歡

動

Qedhiyy derh hwuanx. hwuanx tenx; hiw doe 歡天喜地.

 

hwuii

肥圓/不尖

形

Bin/Langg sneix joerz hwuii hwuii. hwuii hwuii; pangz pangz.

 

hwungx

疼痛/疾病

名

Qamxmo ee sii, jiaj jiuw oe inw hwungx.

 

hwungx

瘋狂/熱中/沈迷

動

Guu derh hwungx. hwungx jabow/pahqiuu /vuahqiauw.

 

hwun

暈

動

qib/qniax/zuaf qaxx hwun .drw/kiyz.

 

hwunx

hwunx

分(時間)

昏

單

形

go dhiamw jap hwunx.

Tauu hwunx hwunx; Nauw dun* dun*.

 

hwuz

副

形

jniaz;hwuz. hwuz ngizdniuw/jungxtungw/qinglyiw /vozdniuw.

 

hwuz

組(碗/筷/牌)

單

jit hwuz nguaw/jniuw/jux/shnakoz/vhaii.

 

hxa

夏[文]

名

chunx, hxa/hxei, chiux, dhangx.

 

hxaf

外皮(甘蔗/竹)

名

hxaf-aw. tiah hxaf. Tnix tiah hxaf  拂曉.

 

Hxai

亥(地支)

名

Hxai si eiz'amz 9diamw qyauz diamw.

 

hxak

礐/貯堆肥的窟穴

名

kuix hxak 造廁所. jyniu/kuu/lorf hxak 上廁所. hxak-aw. Jiap knuaz kauxcngx, engxx oe qalauf hxak.

 

hxak

堆

單

jit hxak cneix-aw. nng hxak vuii. jap gua hxak giynn.

 

 hxan  

大汗

DV

 

hxang

巷

名

hxang cimx; qhauw og 指深閨女子難以接近. jitt diauu qhoex nizz u snax diauu hxangx.

 

 hxangg

魚筕/捕魚的竹器

DV

 

Hxangx

魴魚/魟魚

名

Hxangx-Suax-h., Qhauw brr hun. 台灣毒魚排行榜:一魟、二虎、三沙毛、四臭肚、五變身苦。一魟、二虎、三沙毛、四金古、五娘哀、六淡甲、七蟹、八蠘、九蝦蛄。

 

 Hxangx

魴魚/魟魚

DV

 

 hxann

閒

DV

 

Hxau

鱟

名

kirh dirf syiw Hxau(syiw Hxau=siihau) 遇到機會. Hxau-kax; Hxau-girr 手腳遲鈍.

 

hxei

夏(白)

名

chunx, hxei, chiux, dhangx.

 

 hxeii  

霞

DV

 

Hxenn

痃/攝護腺

名

sneix hxenn(hnuaiihxenn) 痃(攝護腺腫大). huanii'henn 橫弦> < hnuaii'hxenn 攝護腺腫大.

 

hxenz

體味

名

shinkuyx u jit xee hxenz.

 

Hxia

蟻

名

dirf Hxia.

 

hxiax

靴

名

Hxiax puaz; Doew guannjai.

 

 hxiyx  

墟

DV

 

hxiz

肺

名

Sauz sniu’ quw, oe syiongx dirh hxiz. zunz hxiz; qyoz auu. hxiz jirngxdua.

 

hxngx

街坊/石碑

名

kia hxngx 立牌坊.

 

hxniux

鄉

名

jit hxniux; jit siuk. lii hxniux; vue jneiw.

 

hxo

戶

名

Jit qhah u 10 hxo. Mngg dongx; hxo duiz. Pah dua mngg; Kuix dua hxo. qeiqeix;hxoz'hxo.

 

hxo

戶

單

Jitt xee jhngtauu u 50 hxo langg.

 

hxongg

癀/發炎

名

Juaa u hxongg. Ciuw mazz u hxongg. hxongg qnuaw zip vhag. hxongg hyuad kiw laii. hxongg terz buer?

 

hxorr

河

名

hxorr viw koex kaff dua diauu. Koex diy snuaqug- lai; hxorr diy veiivox.

 

 hxuanx  

旛旗

DV

 

hxuerz

歲

名

Ix dua liyw 5 hxuerz. Liyw qeix/qiamw guaw ee hxuerz. gauu kngz hxuerz. jirw/joe hxuerz. u hxuerz.

 

hxuix  

妃

名

Ix si hxuix iaff si jniawqirngx? hyungx ix joerz hxuix.

 

hxungx 

峰/烽

DV

 

hxunn

孤墳

DV

 

hxunx

hxunx  

分(面積)

婚

單

DV

Jit hxunx doe u 293 pneii.

 

hxut

核/睪丸

名

Qna'naw qapp Linggqeingw lungxx u hxut. Trr-aw mazz u hxut. iamx hxut/hxut-aw.

 

hxut

塊

單

too'uann jit hxut jit hxut. Simnqhnuax qed jit hxut.

 

hxuu

符

名

anx/hei/uie/vangz hxuu.

 

hxux

夫

名

jyirx hxux; qyeiz angx. hxux ciongz; hwu suii. siongz hxux; Qauz jyw. hxux;cex

 

hxuw

魚的飼料

名

dyrz quaw hxuw hwo hiyy jiaf.

 

hya

騷動/喧嘩

動

Qui’ qhoex lungxx hya .kiw .laii. Guazkauw derh hya sniaw dhai? Lozvnix ee langg lungxx hya uaw laii.

 

hyaa

佩帶

動

hyaa drx. hyaa irx. hyaa niaw. hyaa kowduaz. hyaa pangg. hyaa qunn. 

 

hyah

缺乏/需要

動

jiukk hyah jnii.

 

hyam

閉嘴

動

Cuiz hyam derh, m qongw.

 

hyamm

頭銜

名

Ix qyuaz sniaxmiw hyamm? anwchad-hyamm. siongwiaa-hyamm

 

hyamm

閉緊嘴唇

動

O'ax hyamm ciuzqix derh joerz sxiu.

 

hyangg

絎/粗縫

動

hyangg hiuu 縫裘. hyangg huerx 縫灰(用漆補裂縫). hyangg miihiuu 縫綿裘.

 

hyann

輕輕勒住

動

hyann derh drzz hrw! M tangx vak sniu’ ann.

 

hyanw

喧騰

動

Tungx qhoex hyanw .kiw .laii. Brr'ngiaw ee dhaizjiz, ix iazz derh hyanw.

 

hyat

缺乏

動

Jnii/Juiw hyat. Dingxciuw-huerz kaff hyat.

 

hyau

等候

動

Guaw hyau liyw ee siausid/poex. hyau kuerh/meif.

 

hyengg  

行

QV

bixhyengg 尾隨. hengw'hyengg 橫行. hyenggjongx 行裝. hyengg'jungx.

 

hyenn

懸

動

hyenn diy simqnuax tauu. Dhaizjiz hyennhei derh. Jitt diauu anz, ciaw qwa hyenn derh.

 

hyenw

搖晃

動

Junn derh hyenw. Dorh oe hyenw. Qniaalo qig irng hyenw. kongzkong/lyozlyo/lizlyo hyenw.

 

hyenw

搖晃

形

Junn jin’ hyenw.

 

hyet

飄揚[漳]

動

shna'a'qiyx hyet laii hyet kiyz.

 

hyingg

行刑

動

Ix hwo hyinggshy liaf kiyz hyingg. Sen' hyingg dr’ m zin.

 

hyingg

刑罰

名

Ix hwo'ngg pnuaz sniaxmiw hyingg.

 

hyiux

大聲呼喊

動

Ix dua sniax hyiux "qyiuz langg ozz!"

 

hyiuz

灑(水)/甩掉(水)

動

hyiuz pangjuiw/iuu'xaix. hyiuz phnizjuiw. hyiuz hniwsag. A'Vaiw hyiuz ciuw意外的誤會. hyiuz juiw. hyiuz cuiz努嘴.

 

hyix

嘻笑

動

Liyw derh hyix sniaxmiw sy?

 

hyix

嘻笑

形

Cuiz hyix hyix.

 

hyngx

撈

動

qwa binzdingw ee laasamm hyngx kiw laii. dui’ dingxbin hyngx kiw laii ee muaee kaff lengw.

 

hyniah

堆

單

jit hyniah caa. nng hyniah tanw-aw.

 

hyniah

以腋下挾(衣、物)

動

hyniah ceih/jwyx/shnax/voz.

 

hyniah

買衣/布

動

hyniah voz.

 

hyniaw

戳刺

動

hwo guu hyniaw dirh.

 

hynua

按/依傍

動

hynua lannqanx. hynua diy/dyiamz qeingtauu.

 

hynua

掌管

動

hynua ciaburw. hynua dhua. hynua jxengwtauu. hynua singliw. hynua siauz. hynua qhoxvanw指揮. hynua vnuaa.

 

hyongg

防

動

jikqug hyonggqyix. yanwqiamz siong'hyongg. hyongg cat. hyongg shinqiw(身己)自我防衛.

 

 hyongw

彷

DV

 

hyoo

撈

動

Iung bangvuu hyoo Qim'hiyy. hyoo pirr. hyoo ciyx cyi Qim'hiyy.

 

hyor

賀

動

hyor Jniax. Hyor hixsy. hyor sinhunx.

 

hyow

唬

動

Ix toef go qag junw jit khox, buerh hyow langg’. hyow cinwtauu. hyow .langg’, b'oe querwqow 得手.

 

hyu

神靈附身

動

Sinn hyu qxix. Qhuiw hyu shinx.

 

hyuad

長出牙、草、財

動

hyuad cauw. hyuad gheii/ngiw. hyuad geii/cuiwkhiw. Huerw/hxongg/Loo/Vnei hyuad kiw laii. Querw hyuad qaxx jin’ pongz. Ciu hyuad jnia’z dua jangg. hyuad amwsaix. hyuad huerx灰 /hyuad qnaz.

 

hyuad

發出/分發/發酵

動

hyuad qangjnii. hyuad jengwqnia. hyuad lozjirz. Banzlozjniz jiauu hyuad.

 

hyuad

禽獸斷氣

動

Hitt jiah guu iaxx buer hyuad lezz.

 

hyuah

以刀磨(物)使銳利

動

iung puerrduaz hyuah tiwtauudorx. qwa dorx hyuah juixqngx- qnii. hyuah too.

 

hyuann

掛蚊帳

動

hyuann bangxdaz. hyuann mngglnii.

 

hyuann

打活結

動

Deiider- cuiz ciaw qwa hyuann derh.

 

 hyuann

還

DV

 

hyuanx

翻動

動

hyuanx canntoo. hyuanx cauxpiw.

 

hyuanx

重覆/返回

動

hyuanx drwdngw.

 

hyuanx

更動約束

動

Dap'engz langg’ ee dhaizjiz, m tangx qrff qwa'ngg hyuanx.

 

hyuanx

更改

動

Qwa lau cuz hyuanx hwo sinx.

 

hyuanx

增加倍數

動

hyuanx quiw vuer? hyuanx dirnggvuer/duiwvuer. nng ngii hyuanx.

 

hyuat

培養

動

hyuat hiyyjaix. hyuat ciuzjaix.

 

hyuat

熟稔/熟練

副

Querw nuaw hwo ix hyuat. Qanghux len kiyz jin’ hyuat. Zhi siaw kiyz jin’ hyuat.

 

hyuax

熄滅

動

Huerw hyuax kiyz. Qwa huerw pah hwo hyuax.

 

hyuax

導致熄滅

助動

et/hib/imz/pah/vunn (hwo) hyuax.

 

hyue

匯

動

qinw qwa huerwknuaw hyue kiyz. qwa jnii hyue hwo liyw. hyue jnii kiyz Bixqog. hyue cud/zip.

 

hyuee

輕抹

動

Dorfbin laasamm, iung dorfvoz hyuee .jit .ei.

 

hyuerr

和緩/使…和緩

動

hung'ho iaxx si dua, lungxx brr hyuerr. U nii'huerz az, singwdoe dauhdauf hyuerr. Jitt vangx, qingxkiz baiw, qeiwsiauz u kaff hyuerr. Ix iaxx derh huatsirx, zet brr hyuerr. Cuwquaz hyuerr qei.  Qwa cuwhia dauz hyuerr .lorf .laii.

 

hyuerr

和聲/和諧

動

Liyw cniuz; Guaw hyuerr. hyuerr hennqongw. hyuerr phow.

 

hyuex

揮刀劃破

動

Hiyy, buerh qwa jniz jinwjeingg, seingx sirxx hyuex .ji'ei.

 

hyuex

爭執不休

動

qapp langg’ derh hyuex jnii. oveihh hyuex.

 

hyuex

混亂

形

Ue, qongw sniu’ hukjwap, dhaizjiz oe hyuex. hyuex sawsaz.

 

hyug

重複/覆蓋

動

qrff hyug jit vhenz. hyug quixlorhh vhenz. hyug siauz. hyug zidjiw.

 

hyuk

回復/恢復

動

qwa qeihuerw hyuk drwdngw.

 

hyuk

埋伏

動

hyuk loztauu.

 

hyun

混合/渾

動

b'oezsaih hyun joerwhuerw. qwa nng hang hyun  joerz jit hang.

 

hyung

奉

動

hyung juxlangg ee bing. hyung ix ee jhixsi. hyongzpig qyui'Dir.

 

hyungx

封閉/查封

動

iung lah hyungx poex. qwa cuz hyungx kiw laii. Ix qniax qnuaa, vutsii ceng mii'hiuu, hyungg dwiauudwiauu.

 

hyungx

封(官爵)

動

hyungcex;imwjyw. hyungx ix joerz heoojiog.

 

hyungx

悶煮

動

qwa qoex hyungx kaff quw .ji'ei.

 

hyungx

掌摑

動

hyungx cuiwpuerw. duiww cuiwpuerw qwa hyungx lorf kiyz.

 

hyungx

封

單

jit hyungx huan'axhuerw/giynn/poex.

 

 

 

 

 

 

hyunz

鞋、帽的模型

名

oee ee hyunz.

 

hyunz

擴張/使…擴張/腫脹

動

iung oee'hyunz qwa oee hyunz hwo kaff kuah .ji'ei. Ix ee hngg hyunw duiww lanw ee doezqaiz laii. Liab'aw ee lhangg hyunw dua .kiw .laii.

 

hyuw

擦拭

動

qwa siaw m dwirf:ee zhi hyuw dwiau.

 

hyux

輕撫/風吹

動

Ginxaw vuahdrw, sirxkuaw qwa hyux .jit .ei.

 

hyuz

趕得上

動

hyuz junnqii/krxqii/lauujuiw/siiqanx. jnii, hyuz liyw irng. hyuz dirh qihue.  hyuz auzciuw做後盾.

 

 

I

 

wirf

肌肉鬆軟

形

Ix qui’ shinkuyx bah wirf wirf.

 

 wirf

肌肉鬆軟狀

後疊副

vuii irhirf/zirhzirf.

 

wirx

邀

動

sir’ jyirx; sir’ wirx.

 

wirx

與/和

介

Guaw wirx liyw kiyz.

 

wiu

暗(酉時)

形

Tnix wiu .az, laii kiyz kunz.

 

wiuu

由

介

wiuu cenw zip cimx. wiuu kow did qamx.

 

wiux

釉

名

Jitt qix huiiqanx u querz wiux.

 

wiux

光滑

形

Binzpuerr jnia’z wiux. Dorh-bin jnia’z wiux.

 

wiux

優

形

Jitt xee ee sowjid kaff wiux.

 

wix

亂丟

動

shnaaxkoz wix qaxx qui’ tookax.

 

xiaux

妖

名

liaf xiaux. diyy xiaux. xiaux-morr-qhuiw-quaiz.

 

xid

乙

名

Id dengw :ee si qhah; zi dengw :ee si xid. afburw-xid.

 

Xid

乙/天干

名

Qhah 甲, Xid 乙, Vhniaw 丙, Dingx 丁. M jaix Xid-Gnow? Qhaw-Bhi?不知今夕何夕.

 

ximx

陰(雌性)

名

Diungqoklangg qwa sewqanx ee mif lungxx hunx joerz ximx qapp iongg. ximx;iongg

 

ximx

陰暗/不明朗

形

Hitt xee langg kaff ximx. Cuz sniu’ qei, kaff ximx.

 

Xingx

鶯

名

Xingx-aw.

 

xinx

因

名

<brr-xinx-brr-dnuax. xinx-hor-did-hug.>

 

xiongg

氧

名

Xiongg ee huawhak- daizhr si O2.

 

xirx

么/一

名

xirx, zi, snax, siz. xirjit. xirdiamw. xir'kangx.

 

Xiuw

酉/地支

名

Nazz sngz siisxinn, Xiuw si eizvox 5 diamw qyauz 7 diamw. Xid-Xiuw.

 

yi*

玩(遊戲)

動

Lanw laii yi*qwiiziw. Inx derh yi* yngx- qogqoex.

 

yia

撒

動

yia caiwjiw. yia qimjuaw.

 

yiah

惠及/有利於

動

Ix joerz jnia’z joe yiah langg ee dhaizjiz. veihbak vut yiah guazqhingw. puaz jnii, yiah mia.

 

yiang

揹(小孩)/肩負

動

yiang ginxaw.

 

yid

期待/想要

動

Ix si yid dirf liyw ee jnii jiaff duiww liyw hiaff hrw. yid dirf qniaxzii qinw duazhanz. yid dirf jnii.

 

yid

懷念

動

Liyw si u sniaxmiw tangx hwo sizsoez yid .dirf. Hwo langg’ yid .dirf.

 

yig

溢出

動

Juiw yig .cud .laii. yig sngx juiw. yig lengx.

 

yii

移動

動

Sirxkoxaw yii querz kiyz .jit .ei. Qwa yii kiyz vadd ui!

 

yik

翻譯

動

Qwa Huaa'giyw yik joerz Daii'giyw.

 

yik

變更

動

Qwa siiqanx yik joerw vadd zit.

 

yimx

淹

動

jiyw vng ee sii, juiw dirhh yimx querz biw. yimx duazjuiw. yimx cann. yimx pongxpongw

 

yin*

聲音震動/迴旋

動

sniax yin* drwdngw .laii. Ciax-sniax dui’ hng hng yin* .laii.

 

yinx

捲

名

qiammcaiz u jit yinx.

 

yinx

捲

單

jit yinx snuaz. jit yinx cauxsorh.

 

yinx

纏繞

動

yinx snuaz. yinx cauxsorh.

 

yinx

揮舞

動

qnuaiw-aw luan luan yinx.

 

yinx

爭執/周旋

動

Guaw qnaw qapp ix yinx.

 

yinz

回應/呼應

動

Liyw mng; guaw drzz yinz. Ix kunz kiyz az, qirz b'oe yinz. yinz-cuiz; yinz-jif.

 

 yiongg

揚

DV

 

yirf

鑰/鎖

名

mngg ee yirf.

 

yirf

鑰/鎖

動

yirf mngg.

 

yirh

揖求

動

yirh/ib bhongzquerw.

 

yirr

搖

動

Ciu yirr hungx. Teixdo:ee yirr junn. Jongqnuax yirr lenxdau. Buxniyw yirr ka'cnghuex. seingx vaiwvaiz jiaff yirr ciamx-aw.

 

yirr

搖

形

jitt diauu iw b'oe jai, oe yirr.

 

yirw

用棍棒橫掃[廈]

動

Iung vundnax duiww kaqud qwa yirw .lorf .kiyz.

 

yirx

養育

動

Sneix qniaw qanxdanx; Yirx qniaw nann. Boxdanx jin’ rh yirx/ngiux.

 

yiu*

賄賂

名

siu langg’ ee yiu*.

 

 yiuk

欲/慾

DV

jingg'yiuk. singw'yiuk. tam'yiuk. yiugbong.

 

yiuu

遊玩

動

brr dhaizjiz, siwqoez yiuu.

 

Yiuus

游 (姓氏)

名

 

 yiw

已[文]/停止

根

daizsiez yiw kiyz. Vud byingg jeg yiw; It byingg qingx zinn.

 

yix

醫

動

Jitt xee vnei oe yix .did. Derh sauz, dirhh qinw yix hwo hrw.

 

 

J

 

jhai

載重

名

dwang jhai. dua jhai. hei jhai.

 

jhai

車或船的載貨

單

Jit jhai huerz.

 

jhaii

財

名

Jhaii oe tungx shinn, saih qhuiw. Jhaii qiungg; Lek jin. Jhaii dorx; Shinx ziok.

 

jhaix

吃素

名

jiaf jhaix. jiaf jaxjhaix.

 

jham

陣子

名

Jitt jham jin’ brr eingg. U joerz jit jham; Brr joerz how tniw am.

 

jhangx

棕櫚

名

tiah jhangx.

 

jhanz

梯/階/樓層

名

Jitt dungz lhauu u cid~voeh jhanz. doezz go jhanz.

 

jhanz

樓層 

單

go jhanz tah. snax jhanz lhauu.

 

jhanz

支撐/貯藏

動

iung janwvangx jhanz biw.

 

 jheg

盡職[文]

DV

 

 jhengx

箏

名

jhengx si jit jiungw u hxenn ee gagkhiz.

 

jhengz

證明

名

joerz jhengz.

 

jhengz

證明

動

jhengz brrngiaw.

 

Jhi

巳(地支)

名

Jhi/Sxy si ejaxiw 9diamw qyauz 11diamw.

 

jhiab

汁

名

Jitt liap qamx-aw kaff  dax, brr jhiab. Qwa ongg'laii qapp linzinw joerwhuerw qaw jhiab. Shna'koz aux qaxx cud jhiab.

 

jhiab

黏稠

形

Bagjiux jhiab jhiab.

 

jhiaf!

比中指的怒罵聲音

感

Jhiaf! liyw.

 

jhiamx

簪

名

cah jhiamx/jhamx. qimx jhiamx/jhamx金色髮簪.

 

 jhid

職

QV

Jai jhid; Uanz jhid; Buu jhid; Swyx jhid.

 

jhinn

木工墨繩

名

dynuaa jhinn 彈繩. duiz jhinn. kanx jhinn. pah jhinn. syud jhinn.

 

 jhinw

出疹

DV

 

jhinx

升(米)

單

jit jhinx biw.

 

 jhiog

進爵

DV

 

jhirg

燭光

名

Cah jhirg. jhirg-aw.

 

jhirg

燭光

單

lagjap jhirg qngx ee denzhuerxqiuu.

 

 jhirx

椒

DV

 

jhirz

醮/求神或謝神祭禮

名

joerz jhirz. vingg'anjhirz. juixjhirz. jhirwdnuaa.

 

jhiux

州

名

Ix dyuaz diy drff jit jhiux?

 

jhiux

洲

名

Sewqaiz u go dua jhiux.

 

 jhiux

舟遊

DV

 

 jhiw

指/趾

DV

 

jhng

頭髮或指紋的螺旋

名

Siangx xee jhng, og qaxx brr langg mng. Jyw-Gnow-Mauw-Xiuw, jhng qui'diungx.

 

jhng

超度用的走馬燈

名

kanx jhng./kanjng. kanx juixjng.

 

jhngx

磚

名

jhngx suaw diy jirf nizz 自善遷惡. po jhngx.

 

jhniax

正月的簡稱

名

kiyz vaiz jhniax. hyor jhniax. sinx jhniax.

 

jhniux

章

名

Jitt vunw ceih go phnix, muiexx jit phnix qrff vunx joerz snax jhniux. doezz zi jhniux.

 

jhnix

氊/厚毯子

名

puaz miijirh qeiw jhnix (jnix) 破棉績假氈(精).

 

jhniz

箭

名

anx jhniz. dah jhniz. dirk jhniz. diungz jhniz. kuix jhniz. Syia jhniz. jit pangg jhniz.

 

jhnuaw

盞

單

jit jhnuaw jiuw. nng jhnuaw dengx.

 

jhoeh

癤

名

Ciuw sneix jhoeh-aw.

 

jhox

組

動

jhox gagdui. jhox qungsix. jhox linggqnia. jhox nuezqrh. dirngg-jhox. qaiw-jhox

 

jhox

組

名

Vunx joerz snax jhox. venx jhox. tiah jhox.

 

jhox

組

單

jit jhox langg.

 

jhr

皂(黑色)

名

Joerz dhaizjiz brr hunx cneix, angg, jhr, veif.

 

jhua

詛咒

名

jiuz jhua. jiuz dwang jhua. qyoew jhua 解咒. syixjerf jhua.

 

jhuaa

泡疹

名

sneix jhuaa.

 

Jhuann.

泉州簡稱

名

Jiangx-Jhuann. Jhuannjiux.

 

jhuii

誰

代

jhuii jaix? jizjhuii.

 

jhun

時候

名

Jitt jhun.

 

jhun

陣

單

jit jhun hungx. jit jhun ho.

 

jhunz

圳

名

Juiw anww jhunz qniaa.

 

jhungx

踪

名

Ue si hungx; Zhi si jhungx. Laii buu ingw; Kiyz buu jhungx. Laii buu jhungx; Kiyz buu jig.

 

jhut

糯米

名

jhut-aw.

 

jhyx

水痘

名

cud jhyx. jirngz jhyx.

 

jwap

繁雜

形

Sy/Dhaizjiz jwap. Simqnuax jwap. Sekcaiw jwap.

 

jwiam

暫

副

Ho jwiam duaz.

 

jwiamx

文錢

單

Jit qag u jap jwiamx. Jap jwiamx jnii

 

jwiamx

尖

形

Cuiz jwiamx; Jif lwai. Tauukag jwiamx. Oeetauu jwiamx. jwiamx lelex. jwiamx liuliux.

 

jwiw

紫

名/形

dua angg, dua jwiw.

 

jwiz

至/到[文]

介

nng hxuerz jwiz go hxuerz. jy vhiw jwiz cyw.

 

jwiz

下(脈博)

單

Meif u quiw jwiz? hokip, u quiw jwiz?

 

jwnaiw

怎

副

jwnaiw oe anxneix? jwnaiw tangx kiyz? jwnaiw ditliauw 怎得了?

 

jwniu


jwnua

癢


便宜

名

動/形

形

srx b'oe dirf jwniu.

kajiah derh jwniu. jiukk jwniu.

quiz-jwnua. qamx lnua; M qamx jwnua.

 

jwunx

發抖

動

qnuaa qaxx gihgif jwunx.

 

jwyx

書

名

tak sniaxmiw jwyx?

 

jxaii

臍

名

Caiwquex- tauu jiab dxiz ee soxjai si jxaii. Dniaw- doew ee jxaii qirz joerz dniaxjxaii 鼎臍.

 

jxengz

症

名

Jexx si diz dirf siaxmiw jxengz? Duiz jxengz; Hei irf. Mng jxengz kaff hrw mai meif.  

 

jxix

女陰

名

samvad jxix. viauxqniaw jxix.

 

jxix

罵女人的髒話

形/動

Hwo langg’ jxix. jxix qaxx brr jit derz dwirf.

 

jxngx

贓

名

Liaf qyanx diy cngg; Liaf cat jyniu jxngx. 

 

jxyx

皮肉深處的癰

名

Kaujiah sneix jxyx.

 

jyad

捲/札

單

jit jyad voz.

 

jyad

駐紮

動

Qnuavingx jyad diy snuakax.

 

jyad

包紮/札

動

Ciuw taii .dirf, iung irhjuixvoz jyad lezz. jyad kaqiauw(綁腿).

 

jyaix

栽植/裝上

動

jyaix huex. Xangx-aw jyaix cuiwciux. 

 

jyaix

倒頭墜落/仰頭喝酒

動

drwtauu jyaix. hungcuerx jyaix .lorf .laii. Vuer'hyenggqix jyaix .lorf .laii. jyaix jit quanz jiuw.

 

jyaiz

載人/物

動

junn jyaiz huerz. cia jyaiz langg.

 

jyaiz

承載

動

jitt qhix tiau-aw sniu’ soez qhix, jyaiz b'oe huad did hiwdaii. jitt qhix qirrtiau oe jyaiz did ban go qxiynx.

 

jyam

斬頭/剁雞

動

jyam tauu. jyam qoebah。 

 

jyam

鑿石

動

Diy jirhtauu dingw jyam zhi.

 

jyam

橫穿道路

動

jyam lo.

 

jyam

強制砍價

動

jyam langg’ ee qewsiauz.

 

jyamz

加碼

動

jyamz snajap khox, qwa ix boew.

 

jyamz

傑出/卓越

形

Inx qang xenn laizdoew, ix  kaff  jyamz. Liyw ee jaiijingg jyamz ix  quix(n)azz vuer.

 

jyangg

沖水

動

jyangg juiw laii soew shinkuyx. Iung juiw qwa tookax jyangg hwo cyingkiz.

 

jyann

以尖物刺

動

jyann vakdow. Hwo diyciamw jyann .syiw. jyann diyx.

 

jyann

扒走錢財

動

jyann langg’ ee jnii. jyann doxqnua.

 

jyap

哀聲嘆氣/喋喋不休

動

jyap sniaw dhai*? M tangx jyap lazz.

 

jyap!

飲食時發出聲音

感

jiaf  qaxx  jyap .jit .ei jyap .jit .ei.  

 

jyauz

奏

動

jyauz jit diauu Daii'uann binn'iauu. jyauz honggdez. Senx-jyamw heo-jyauz.

 

jyauz

中傷

動

U langg qwa guanw lauzvei jyauz guaw ee dhaizjiz. jyauz pnaixue.

 

jyaz

炸

動

qwa snuax jyaz hwo kuix.

 

jyed

折

名

nng jyed jnii. cuyw lak jyed. pah siz jyed.

 

jyed

折除

動

jyed qu siauz. Cid diyy voeh jyed. jyed qing'huiz. jyed qaxx id(jyed jit sxniaa, sngz qauw sxniaa.).

 

jyed

折換

動

Lirngg'giynn jyed qimx-aw. jyed joerz jniisniax.

 

jyed

反對

動

Ix dagg vnaiw lungxx buerh jyed .langg.

 

jyed

餅/炸物變餿味

形

Vniaw jyed kiyz az. 

 

jyeng

添加

動

Qwa jnii jyeng hwo qauwgiaf.   Qwa jiuw jyeng juiw laii boe. Qwa jyeng dwang.

 

jyeng

因擠壓而隆起

動

In'ui dedang, doezbin jyeng quann kiw laii. Viafbin jyeng .cutlaii. Kangcuiz ee bah jyeng kiw laii. Jitt niaw shnax ee niaw joerz liauw sniu’ quann, kaff  jyeng.

 

jyengx

爭

動

jyengx kiz; vud jyengx jhaii. jyengx tauumiaa. jyengx/jneix jit kauw kiz.

 

 jyengz

政

QV

Vud jai qwii ui, vud meoo qwii jyengz.

 

 jyengz

諍言

DV

jyengwgenn/jeng'genn 諍言.

 

jyen

小孩手亂摸

動

Denz'hungx, m tangx jyen. Hitt xee ginxaw jin’ gauu jyen. Ciuw jyen.

 

jyenz

推薦

動

jyenz tauulo. liyw buerh jyenz sniaw langg?

 

 jyenz

實踐

DV

sidjyenz 實踐

 

jyet

截斷(話)

動

jyet dwngg; vow derw. jyet uanx; cuyw dit. jamw dhingx; jyet tif. jyet hwo dng.

 

jyez

完成/解決

動

dongz b'oe jyez 擋不住. Qongw liauww b'oe jyez 談不攏.

 

jyiamx

占/占卜

動

jyiamx ix ee bang. jyiamx qhuaz. jyiamx bixquaz. jyiamx chneix; byang dauw.

 

jyiamx

瞻/注意看

動

Dwaizqeix dirhh sir’ jyiamx .ji'ei. Diamwtauu, sirw qwa guaw jyiamx .ji'ei. jyiamx jeingg; qyoz au.

 

jyiamz

勸止打架或打小孩

動

Lauzvei pah qniaw, lauzburw laii jyiamz. Uanqeix, cud drx, brr langg qnaw jyiamz.

 

jyiangw

使…升高

動

Qwa dorh-aw jyiangw quann.

 

jyiangw

價/物增長

動

jyiangw qeiwjnii. Bixqeiz itdit jyiangw .kiw .laii.

 

jyiauu

瞧/快速瞄

動

Liyw derh jyiauu sniaw?

 

jyiaux

招數

名

Cud jyiaux. Querz jyiaux. jiab jyiaux. Trz jyiaux.

 

jyiaux

招(口供)

動

jyiaux kauxqirngx. Vud dnaw, vud jyiaux. Kutdnaw senggjiaux.

 

jyiaux

招引

動

jyiaux jhaii jinz vhrw. Dnaxshiaa vutsyw, jyiaux heoz'iongx.

 

jyiaz

藉

動

jyiaz jniilat. jyiaz langg’ ee siewlek. jyiaz langg’ ee bhinggseg 名義.

 

jyid

織

動

jyid buerf. jyid cirf. jyid gimw. jyid qr'hiuu. jyid voz.

 

jyiez

製/製造

名

Daii'uann jyiez. Zidvunw jyiez.  

 

jyif

折

動

Vnuawlo jyif vindnax. Qud jyif; bah lif.

 

jyif

挖苦/數落

動

Ix dr’ viw sux liyw :az, simjingg baiw, maiz qrff qwa jyif lazz.

 

jyif

漏氣/丟臉

形

jnia’z jyif drzz si jnia’z lauwkuiz. jyif tauu; jyif bin.

 

jyif

折

後助動

pah jyif. ad jyif.

 

jyig

擠彎扭傷

動

jyig txiau-aw. jyig Jit'axhiyy . jyig rwgirr. vutsii duiww inx sizduazlangg jyig jnii.

 

jyig

窄擁擠

動

Huerxciax lai , langg jin’ jyig. jydungzciax jer cid~voeh xee drzz sniu’ jyig. jyig hiaff  joe langg, naxx oe irng .did.

 

jyih

迎接

動

jyih langgkeih.

 

jyih

接受

動

jyih.dirf poex.

 

jyimw

枕

動

qwa tauu jyimw dyiamz jyimxtauu dingw.

 

jyimx

用尖物敲打

動

Iung jirhtauu qwa jyimx syiw. Hrxsimx hwo luii jyimx.

 

jyip

小啜

動

jyip jit cuiz knuaz mai. knuax knuax aw jyip.

 

jyip

嘆息/婉惜

動

Liyw jyip sniaw dhai*?

 

jyirh

灼

動

lorhsngx, u zit jyirh; O'qnuaa, syiw brr irf. jyirh huerw. jyirh sirx.

 

jyirngw

腫

動

tauu'hiaf jyirngw jit uann.

 

jyirngw

腫

形

Bagjiux jyirngw. Cuiwpuerw jyirngw. Liap-aw jyirngw .kiw laii.

 

jyirngx

搗打麻糬

動

Iung qunntauuburw jyirngx vakdow vnix. jyirngx biw. jyirngx muaajii. jyirngx hwo kaff jat.

 

jyirngx

撞擊/奔走

動

jyirngx dirf viah. jyirngx laii; jyirngx kiyz, jyirngx brr jnii. jyirngx tauulo.

 

jyiug

祝

動

jyiug liyw sneizit kuaiwlok. jyiug liyw kongqen.

 

jyiuw

枯守

動

diy qiauxqeingx jyiuw qui’ zit. jyiuw kangx vangg. jyiuw qhneix.

 

jyiuz

蛀

動

Veih'hia jyiuz toxdizqungx. jyiuz jit kangx.

 

jyiw

停止/止痛/止血

動

huieh jyiw :az. jyiw cuiwdax. jyiw tniaz.

 

jyiw

為止

副

dui’ go hxuerz qyauz jap hxuerz jyiw.

 

jyiw

只/僅僅

副

jyiw qniax ix jit xee langg. jyiw cunx jit qhix cuiz.

 

jyiz

質押

動

Qwa virw-aw toeh kiyz jyiz.

 

jyng

吮、舔 

動

jyng neix. jyng vitbuerw.

 

jyngg

蒼蠅吸附/糾纏

動

Hoosinn derh jyngg. Ginxaw diy shinkuyx vnix derh jyngg. Ix vutsii laii derh jyngg.

 

jyngx

化妝/妝扮

動

jyngx hwo suiw suiw. jyngx kaff  hrw knuaz. jyngx vut.

 

jyngx

假裝(妝)

動

jyngx dirhsiongx. jyngx qaxx jit xee buerfsyiw buerfsyiw.

 

jyngx

裝填/包裝

動

jyngx huerz. jyngx deii. jyngx jit vuah huynx.

 

jyniu

爬

動

jyniu snuax. jyniu qia. jyniu quann.  

 

jyniu

往…去

動

jyniu duaztniax. jyniu qhoex. 

 

jyniu

達到

動

jyniu jit guerhzit. jyniu jit khox giynn. jyniu ban.

 

jyniu

來臨

動

Kitjiahsinn jyniu liyw shinx.

 

jyniu

記入

動

jyniu qeiqhah.

 

jyniu

備妥/安裝

動

jyniu drmeii. 

 

jyniu

動作往上或到達

後助動

veih jyniu cuwdingw(snuax, tnix).

 

jynix

塞入/擠入

動

jynix caa. jynix zip kiyz vunx. jynix hwo jat.

 

jynix

搾出

動

jynix muaa'iuu. jynix jnii催錢.

 

jynix

洗滌部份

動

Mzbenw qui’ niaw soew, iung jynix :ee drzz hrw.

 

jyniz

塞入

動

jyniz viah. jyniz jhngx-aw. jyniz langgpang. Qwa qoex-ah jyniz qhuix.

 

jyniz

爭奪

動

jyniz daizseingx. jyniz joerz tauu. jyniz tauuvirx.

 

jyniz

逆水而上

動

Hiyy jyniz juiw.

 

jyongz

葬

動

jyongz diy drffui?

 

jyr

塗鴨

動

qwa vhid qyiaf derh luan jyr. Iung o'bxak jyr siauxniaubin.

 

jyrr

吵

動

Jitt xee ginxaw qui’ zit buerh jyrr .langg. jyrr hi.

 

jyrr

吵囃

形

Ciasniax caw qaxx, jukk jyrr. Hizkangx jyrr. Tniax liauw jukk jyrr.

 

jyrx

遭遇

動

jyrx xunx. jyrx hungx. jyrx qnua'huu.

 

jyrx

遭/次

單

jitt jyrx. au jyrx.

 

jyu

墊

名

seingx kngz jit derz jyu jiaff kngz sirx tngx.

 

jyu

墊

動

Iung juaw jyu dyiamz dorh dingw. jyu zirzju. iung juaw jyu joerz doew.

 

jyuaa

米篩篩動

動

jyuaa/duaa biw.

 

jyuaf

扭傷(筋)

動

jyuaf qiynx. jyuaf dirf qiynx.

 

jyuan

撰寫

動

Jitt phnix bunnjiongx si guaw jyuan :ee.

 

jyuanw

耍手段/賺

動

jyuanw zuazz joe jnii. Hwo ix jyuanw kiyz.

 

jyunn

存貨

名

guann-siux-cud-jyunn 元金、收入、支出、存貨.

 

jyunn

預留

動

Liyw jyunn sniaxmiw simx?

 

jyunn

儲存

動

jyunn kiw laii kngz. U jyunn jnii brr?

 

jyunn

入帳

動

jyunn siauz. jyunn knuaz u cunx brr.

 

 jyunn

存

DV

 

jyunw

准許

動

m jyunw langg zip .laii. M jyunw langg knuaz.

 

jyunx

遵照

動

jyunx ix ee bingzling.

 

jyut

噴出水/汁

動

Iung juixjyut jyut juiw. juiw, jyut qaxx muaw bin.

 

jyuz

註明

名

Jitt quz u hei jyuz brr?  jyuz-aw.

 

jyuz

註明

動

Diy jitt jyua ee vnixax qwa jyuz .ji'ei. dirhh jyuz hwo cingcrw.

 

 

K

 

khag

麴

名

khag 麴/酒的原料.

 

khamm

鑱/大鐃鈸

名

khammcne/khammcnex. dua khamm. diungx khamm. sirw khamm. khammqow. dua khamm, diungx chaux, sirw chex/cnex.

 

khamw

階/高低不平的地方

名

quannqei khamw階梯高低不平.  jit khamw.

 

khamw

階段/分寸

名

Joerz dhaijiz dirhh u khamw. brr khamw, brr jam 無規律/無秩序. qyauz khamw 到達極點/極度. 

 

khamw

坎

名

khamw《易經》第二十九卦 ,坎為水.

 

khamw

家 (店舖)

單

jit khamw diamz.

 

khamx

龕

名

Viafvnix u kngz jit dhiyy khamx.

 

khamz

山崖/邊緣

名

jyniu khamz 昇到位階. qyauz khamz 詳盡/到位.

 

 

凸額

DV

khamwhiaf凸額

 

khangz

炕

名

kunz khangz 睡炕.

 

khaux

籤條

名

congz/kirh/liamx/tiux khaux.

 

khauz

銬上

名

qwa ciuw jyniu khauz.

 

khauz

銬上

動

qwa cat khauz lezz/kiw laii.

 

khauz

釦緊

動

qwa niuw-aw(mngh) kheoz/khauz hwo dwiauu.

 

khaw

卡

名

Kuix mngg dirhh irng khaw.

 

kheoz

釦緊[泉/文]

動

kheoz/khauz hwo dwiauu.

 

khi

柿

名

khi-aw.

 

khiauz

竅

名

kuix khiauz. tungx khiauz.

 

khimm

禽

名

U sxit qrff u nng qhix kax ee dungzbut qirwjoerz khimm.

 

khirz

咒術

名

joerz khirz做咒. qyoew/tauw kirz 解咒.

 

khiw

齒

名

Ngeix-aw hyuad khiw az buer? Langg lauu az, cuiwkiw cunx brr quiw khiw.

 

khiw

鍵(key)

名

Jitt jiah qngwkimm u quiw khiw?

 

khiw

調(key)

名

Jitt diauu quax ee khiw sniu’ quann, dirhh qangz nng khiw.

 

khiz

器

名

Giuk vud dyog vud sengg khiz.

 

khngz

壙/地穴[泉]

名

jinz/lorf khngz 下棺去墓穴.

 

khniux

腎臟病

名

dirf Khniux.

 

khoeh

桌上有抽屜的盒子

名/單

koeh-aw. jit koeh vniaw. nng koeh tngg’aw.

 

khongz

壙/地穴

名

kuix khongz 開礦/挖墓穴. jinz/lorf  khongz下棺去墓穴.

 

khox

貨幣單位

名

jit khox. nng khox giynn.

 

khoz

庫

名

u jhaii; brr khoz. u khoz; brr jhaii.

 

khu

柩/具

單

jit khu qxnuacaa. jit khu syixtew.(棺材、屍體)

 

khuann

環

名

Ciuw qyuaz snax kiax khuann. tiap khuann/kunn 疊環.

 

khuann

使…環繞

動

khuann kox-aw/ennsnuaz.

 

khuyx

區

名

Ci eizdoew vunx joer 20 khuyx.

 

kwnuaz

闊氣

形

Ix langg jin’ kwnuaz. ciuxtauu jin’ kwnuaz.

 

kwnuaz

寬闊

形

kwnuaz longx longx/longz longz. kwnuaz bongw bongw.

 

kwoz

不會察言觀色

形

M tangx qig kwoz kwoz, langgkeih laii dirhh qinw pangg deii.

 

kwrw

使水乾/退潮

動

Qwa juixdii/vhix-aw kwrw hwo dax. Lauujuiw kwrw :az.

 

kwrw

水份不足/黏稠

形

kwrw-qwaz./kwrw-amw. Muaee ee amw sniu’ jirw, kwrw kwrw. kwrw dukdug/daufdauh. kwrw duddut/judjut. kwrw qidqit/vihvif.

 

kwrw

稠密/多

形

Jnii kwrw kwrw, jin’ joe. Hiwhngg nizz langg joe, kwrw kwrw. kwrw dukdug/daufdauh. kwrw cirngwcirngz/jadjat. kwrw vihvif.

 

kwrw

輸掉的賭資

單

yi siwsekvaii, sux jit kwrw.

 

kwuah

渴

形

Auu dax; cuiz kwuah.

 

kwungx

傻

形

jiaf lau suaff itdit kwungx kiyz. kiw kwungx. kwungx kwungx, gong gong.

 

kyad

剋

動

sna’ kyad./sir’ kyeg 相剋. kyatsii 剋時.

 

kyad

忍受/克服

動

b'oe kyad did 受不了.

 

kyad

贏取

動

kyad snax diamw 嬴三點.

 

kyamw

砍

動

kyamw caa/cauw/ciu.

 

kyamz

勘查

動

Hitt derz doe, kiyz qwa kyamz knuaz lezz.

 

kyangz

以指頭挖

動

kyangz piw 挖瘡疤. kyangz pnizsxaiw; jiaf qiamm qiamm 吝嗇.

 

kyangz

爬上

動

niauxciyw kyangz .kiw .laii.

 

kyangz

五(道士術語)

名

kyangz-aw-giynn 五圓

 

kyanx

kyanz

刊登

趕

動

動

Jitt diauu qiwsy kyanx diy derh sinbunn.

kyanz ngiuudin kiyz cauxvox 趕牛羊去草原.

 

kyauz

扣除

動

kyauz 50 khox. Jit snax xee langg brr sngz, dirhh seingx kyauz .kiw .laii.

 

kyed

鍥/割除

動

Qwa brr haf:ee kyed dwiau.

 

kyed

磨擦/觸擊

動

kyed huerw/huan’axhuerw.

 

kyeg

剋

動

sna’ kyad./sir’ kyeg 相剋. Juiw kyeg huerw. kyeg veizburw.

 

kyenx

丟擲/打

動

kyenx qiuu/jirhtauu.

 

kyenz

仰上

動

Tauu kyenz kyenz. Tauu kyenz kaff quann lezz. kyenz ciuxqaux比腕力.

 

kyia

住

動

Liyw kyia diy drffui? Guaw kyia diy Bangxqah.

 

kyiax

刁難/找碴

動

Ix cuer kangx, buerh kyiax langg’. kyiax dangx; kyiax saix.

 

kyimm

抓緊

動

kyimm cat, seingx kyimm ongg. cwneix kyimm; uaf liaf. cit ciungz; voeh kyimm. kyimm/jangw guutauu, m tangx kyimm guubuerw.

 

kyimm

太過銳角

形

dhiyytauu sniu’ kyimm 鋤頭的柄與鋤片間太過銳角.

 

kyiuu

偷

動

Jnii hwo ix kyiuu kiyz.

 

kyiw

去除/解開(封閉物)

動

Qwa diybah ee mrngg kyiw dwiau. kyiw cauwbah 去腐臭肉. kyiw cneiz 起腥. kyiw dhiz去除蒂頭. kyiw iuu去油. kyiw iuu’cangx去油蔥. kyiw puerr去皮.

 

kyix

傾斜

動

Junn/shinkuyx kyix qui’ veingg.

 

kyix

吸鴉片

動

Ix derh kyix a’penz

 

kyix

傾斜

副

kia kyix kyix.

 

kyiz

棄

動

kyiz hyetqak. kyiz syiaa; qyuix jengz. gniaa sinx; kyiz qwu.

 

kyngx

用木棍橫打

動

Duiww vakdow vnix qwa kngx/kenx lorf kiyz.

 

kyngz

勸

動

kyngz ix m tangx joerz pnaiw. kyngz ix benw siongsimx.

 

kyoeh

閉眼

動

Syixbak m guan kyoeh. Bagjiux vangz kyoeh. kyoeh sennsenn 閉目養神狀.

 

kyoex

刮除

動

kyoex hanjiyy. kyoex tauumrngg. kyoex dniaw.

 

kyoez

啃/齧

動

Qhauw kyoez bafqud. Bah hwo liyw jiaf, len’z qud iazz buerh kyoez.

 

kyox

呼叫

動

kyox jit din langg laii. kyox qoex. kyox eh(-aw)/uh-aw.  kyox siy'aw. kyox vi'aw.

 

kyrx

把冷卻的菜餚弄熱

動

Qwa lengw kiyz ee caiz kyrx hwo sirx.

 

kyrz

使水分消失

動

Qwa muaee sirw kyrz .jit .ei drzz oe kyrw. Vng, bun sirk liauw, dirhh kyrz hwo dax. Jitt kux cann kaff gauu kyrz juiw. Cann dirhh seingx kyrz dax jiaff loee.

 

kyrz

揩油/為難

動

kyrz langg’ vanngii.

 

kyuanw

kyuerz

整理

跨/架在...之上

動

動

kyuanw hengglyiw. kyuanw cuwlai.

dirkqrx kyuerz diy liivax. Kax kyuerz diy dorfdingw. irng iw kyuerz/kuaz kax.

 

kyuix

虧

名

jiaf/siu kyuix.

 

kyungz

扣留/扣上

動

Ix qwa jnii kyungz derh, m heingg langg’. Qwa mngg kyungz .kiw .laii.

 

kyuyx

驅逐

動

kyuyx bangw/how/hungx/juaa/luii.

 

 

L

 

Lhaa

破傷風

名

lhaa-aw. dirf lhaa. 

 

 lhaf

打獵

DV

 

lhai*

利息

名

burw;lhai. burw qapp lhai*. qax jit lhai*. vangz dua lhai(1)高利息. dwang lhai*.放重利. lhai cyiax burw; burw cyiax lhai 利車母 母車利/滾利息. lhai qaw lhai 利絞利. sneix lhai 生利.

 

lhai*

吉利

名

dua lhai 大吉. u lhai 吉利..

 

 lhamm

藍/藍

DV

 

 lhamw

纜

DV

lhanw-buerw 纜繩尾.

 

lhangg

礱

名

oex lhangg.

 

lhann

鱗

名

pah lhann. cox lhann .

 

lhauu

樓

名

kia(/jyniu) lhauu knuaz beiw sir’ tad. Qimx siux; lhauu tiah. go janz lhauu.

 

lhauu

樓

單

snax lhauu quann. go lhauu cuz.

 

lhauw

皺皺之物

名

Brr muaa qr qaxx u lhauw.

 


 

lhenw

臉

名

sniuw guaw ee lhenw. brr qyoz lhenw.

 

lhi*

吏

名

qnuax;lhi ee hunvet.

 

lhiam*

(稻草)把

單

jit lhiam* diuzqrxcauw. 

 

lhiam*

(瓜類)溝稜/(水果)縱切片

單

jit lhiam*qimquex. jit lhiam* Ongglaii .

 

lhiauu

寮

名

lhiauu-aw. qyauz lhiauu; qyauz siauz 到寮到賬 

 

lhii

籬/纖維物

名

Caiwtauu sneix lhii. lhii-aw/liivax 籬笆.

 

lhiw

里

名

Jit ceingx vo sngz jit lhiw. nng lhiw vnuaz. go lhiw lo .

 

lhiyw

旅[文]

名

hyuat'hen ji’ lhiyw. bunn'huaz ji’ lhiyw.

 

lhnaa

藍

名/形

lhnaa:ee.

 

Lhnaas

藍(姓氏)

名

 

 lhng

浪

根

 

lhniuu

糧

名

Zit cud dirhh jyunn ho laii lhniuu. Kitjiaf mazz cunx siz guerhzit  lhniuu.

 

lho*

露

名

jit qhix cauw, jit diamw lho*. unxqux siangx diamw lho* .

 

Lhongg

狼

名

lhongg vud lhongg; shiuz vut shiuz.

 

lhorr

鑼

名

Lhorr cna! cna! hauw. lhorr-aw. jit bin lhorr 聽片面之言. gauu paf lhorr 會宣傳. hrw lhorr; hrw qhow 好鑼好鼓(言行親切).

 

lhow

櫓

名

samvanw-aw ee lhow.

 

lhow

擼/划

動

lhow b'oe dinxdang(/qniaa). cutlat lyow. 

 

lhua*

淺灘/瀨

名

qedhiyy jyniz lhoa*. 

 

lhuaf

埒/排

單

jit lhuaf cuz. nng lhuaf cann.

 

lhuann

鸞/丁字形木棒

名

gyiaf lhuann.  Shinn hu diy lhuann.

 

lhuii

腫包

名

jyirngw jit lhuii. jyirngw qui’ lhuii. Tauu'kag qyungz jit lhuii . 

 

lhuii

頑固/不懂事

形

Liyw jin’ lhuii/lhuii'tuii/lhuii'duix .

 

lhuiw

蕊/朵/顆

單

jit lhuiw hrw huex cah guusxaiw- duix.. dua lhuiw huex. Bagjiux dua;soez lhuiw. dua lhuiw. soez lhuiw.

 

lhuix

腫包

名

Jingw jit lhuix.

 

lhun

崙

名

lhun-aw. lhun'axdingw. qed qui’ lhun.

 

lhun

崙

單

jit lhun snuax.

 

lhunn

倫

名

Gnoxlunn ee doezz id lhunn si qhunx;sinn.

 

lwai*

銳利

形

dunx drx cud lwai* ciuw 鈍刀出利利手. Drx lwai* m qniax qhauxtauu dua. cuiz jiamx; jif lwai lwai*. hizkangx lwai*;bagjiux qimx. lwai* qiamwqiamz/siamxsiamw.

 

lwai*

腐蝕性強/傷人的

形

Dhang'hungx lwai*. Huerjuiw lwai*. Ongglaii kaff lwai*.

 

lwamw

衰弱/孱弱

形

bingw;lwamw. Jaboxlangg kaff lwamw.   shinmia lwamw. zuxx si bunnbingg zuxx lwamw. lwamw lwamw beiw mazz u jit vo tad. lwamw guu(/beiw). lwamw zirhzirf/irhirf.

 

lwamw

不牢靠

形

lwamw cuz.  lwamw qeisix. vowshinx lwamw. lwamw sai'hu. lwamw qanghux .

 

lwang

使...寬鬆/留空間

動

lwang hungx. lwang kangx. lwang dhua 拉開舵與海水的空間.

 

lwang

寬鬆/雲不密/雨間歇

形

Tnix(/Ho) kaff lwang. Kax sangx; Ciuw lwang.

 

lwang

疏鬆

副

Jauwkangx ee caa dirhh kngz kaff lwang lezz. Junnpangg dirhh cyiax lwang lezz.

 

lwann

多餘

形

jit vah lwann qauw. snax poz lwann lo. snaz jap lwann nii.

 

lwanw

累/疲倦

形

Shintew lwanw. Tagceih m tangx sniu lwanw. tniax liauww lwanw. jiaf qaxx lwanw kiyz.

 

lwi*

清除乾淨

副

Laasamm kiyz hwo lwi*.

 

lwiauu

聊

名

brr liauu; brr peg . u liauu; u dhiau有板有眼.

 

lwiauu

聊

動

U eingg, jiafqrff lwiauu.

 

lwirk

勞碌

動

sniu’ caulrr, kiyz lwirk .dirf. lwirk liauww oe lrrsiongx. lwirk dxngg; lwirk dho.

 

lwirk

煩人

動

lwirk .langg. hwo ix lwirk jin’ tiamw.

 

lwirk

勞碌

形

jitt xee tauulo jnia’z lwirk.

 

lwo*

使…搖晃

動

lwo* kid'aw. Cuiwkiw lwo*.   hwo ix lwo* .

 

lwow

傷神

動

Kiz simx/shinx; lwow mia. Hwo ginxaw lwow.

 

lwow

差/糟糕

形

Cuz, kiw liauw jin’ lwow. qang'hux lwow. lwow:ee zhi.

 

lwrr

濁

形

lwrr dakdag/dangxdangw/qitqid/qiakqiag.

 

lwuaf

辣

形

Hoojirx lwuaf. Qaiwbuaf lwuaf. qniax lwuaf .

 

lwui*

墜下

動

Lahjirg lwui liauxliauw. Hrw laf b'oe lwui. duix sniu’ quann oe qrff lwui lorf laii . Kid'aw-tauu zuxx qyungz zuxx lwui.

 

lwui*

連累

動

lwui* bow; lwui* qniaw. Brr hrw hniax; lwui* sirxdi.

 

lwungg

lxan

濃厚

陰莖

形

名

Bxak sniu’ lwungg.

gyiaa lxan m jaix tangx dngw qheingx 不知變通. quah lxan, jit vaiw tniaz.

 

lxangg

lxauu

膿

腫瘤

名

名

Lhiap-aw vu lxangg.

lxauu-aw.

 

lxauu

腫瘤

單

qyongz jit lxauu.

 

lxi

痢

QV

Hazlxi下痢. Hannlxi 寒痢. Hetlxi 血痢. Joerwlxi 做痢.  Lengxlxi冷痢.                                          

 

 lxiauu

繚/帆繩

DV

 

Lxiuu

瘤/腫包

名

sneix lxiuu.

 

lxiuu

瘤/腫包

單

jit lxiuu.  pah jit lxiuu .

 

lxiw

裡/裏

名

viauw;lxiw. Shna'axqiyx ee lxiw veingw cud laii, qwa dirh .zip .kiyz.                                                                  

 

lxo*

賄賂

名

irng lxo. hei lxo. saif lxo.

 

lxungg

lyag

腐臭

鑽孔

名/形

動

Luklungg ee bi jin’ lxungg.

lyag tangz querz. lyag sunxkangx. lyag kangx.

 

lyag

毆打/強暴(鄙)

動

tuax kiw laii lyag.

 

lyak

勒/抓緊

動

lyak tauumrngg. kiuxkiuw-lyaglyak. lyak guaw ee kuann. Oe, cinwcaiw lyak derh jiuzz qongw. lyak dirf huerxquanz 妻子個性激烈. 

 

lyak

稍微搓洗

動

Shnax lyak brr cingkiz. qnuaxqinw lyak .

 

lyamm

淋

動

lyamm cialo. lyamm lengw juiw. lyamm sneijuiw 醍醐灌頂.  lyamm giynn. lyamm qimshinx 全身滿是金飾品)

 

lyamz

寬鬆(衣服不合適)

形

Shnax lyamz. lyamz kuazkua.

 

lyangw

拉高(褲子)

動

lyangw koz 拉高褲子.  

 

lyangw

總括/整理

動

Dhaizjiz, qwa ix lyangw uaw laii. lyangw b'oe hrxsiez. lyangw siauz. lyangw tangxvangx 桶枋.

 

lyann

削平

動

lyann dirkbag. lyann hwo ix vneii .

 

lyanx

削取

動

lyanx jnii'axtauu. lyanx ciuzlex.

 

lyap

踏

動

lyap kadahciax. lyap caii'hunggciax.

 

lyap

縫(鞋底、襪底)

動

lyap oeedoew. lyap buerhdoew. lyap cirf

 

lyau*

漏

名

Lyau cniu amqngx, dingxbin kuah, eizdoew jiamx.

 

lyau*

漏

單

veihtngg qaiz quixnazz jap lyau.

 

lyau*

漏

動

Cuwdingw lyau*.  taux lyau* biw. 

 

lyau*

過濾

動

Sualau  lyau* juiw. lyau* hwo cingkiz.

 

lyauu

留住

動

lyauu langgkeih. lyauu ix dyuaz derh.  lyauu cuiwciux. lyauu juann'huad 全髮 .

 

lyauu

保留/預留

動

lyauu doezvo. lyauu kitlaii joerz lauzvunw. u lyauu liyw ee giaf. 

 

lyauw

扭到

動

lyauw dirf qiynx. ciuxqud lyauw dirf.

 

lyauw

用指頭把東西弄散

動

lyauw juaw(/giynnpirz, qiammcaiz, caiwtauu 銀票/鹹菜/菜頭.

 

lyeh

砌/排列

動

lyeh hia 砌瓦.

 

lyen

lyengg

鏈/鍊

削除

動

動

ung len'aw 鏈子 qwa lyen* derh.

Qud, dirhh qwa lyengg hwo lwi. lyengg muaaqud 鰻骨. lyengg ongglaii-bak.

 

lyenw

撚/捏揉

動

lyenw juaxqiynx. lyenw hizkangx(/cuiwciux, jnii, lozsix). qyiaf  jngwaw lyenw kangx.

 

lyenw

買布/衣服

動

lyenw shnax(/voz).

 

lyenw

勒索

動

lyenw langg’ ee jnii.

 

lyiam*

捏

動

lyiam* knuaz bai/mai. lyiam* diauudiauu. 

 

lyiau

用繩子繫緊

動

Cuwquanz dirhh lyiau derh, qniax hwo hungx vuerx kiyz. iung a'ennsnuaz亞鉛線 lyiau danggsnuawpoetiau 銅線柱. Tangxdoew, iung sorh-aw qwa lyiau dwiauu.

 

lyiauu

跨過/涉入

動

Jitt jann dhaizjiz, liyw m tangx lyiauu .lorf .kiyz.   潦 過 溪   潦 田岸   Knuaz m si siez drzz seingx lyiauu.

 

lyiauw

虧

動

vah kiauw; vah lyiauw. lyiauw tefteh.  qei'huerw lyiauw; siuwjaii brr 雪上加霜. tauulo lyiauw .kiyz. lyiauw jnii(/lat, langg, qangx, siiqangx).

 

lyii

使…分離

動

Qwa lyii kiyz haixkauw jiaf hanjiyy.

 

lyii

距離

動

lyii tnix cid poz lo 天淵之差. lyii hxniux, brr lyii kniux. lyii bow; lyii qniaw.

 

lyimm

近滿水位

動

Juiw lyimm qyauz qnii.

 

lyimm

近滿水位

形

Juixqngx ee juiw jin’ lyimm.

 

lyingg

拎/抬高

動

Guu-pni m lyingg, buerh lyingg guu- buerw 不切題. dui’ beixsorh lyingg derh. dui’ hirngkamw qwa lyingg derh. lyingg qir. lyingg sxit .

 

lyingg

拉網捕魚

動

vangz lyingg'aw lyingg hiyy .

 

 

lyirk

紀錄/抄寫

動

qwa dhaizjiz lyirk kitlaii. lyirk bugliuk. lyirk siauwpo.

 

lyiuk

紀錄/抄寫

動

lyiuk/lyuk bugliuk. lyiuk/lyuk siauwpo.

 

lyiuu

捲起(線、索等)

動

lyiuu sorh-aw. lyiuu hungcuersnuaz. irhjuixvoz lyiuu kitlaii. lyiuu kaqiauw(綁腿). Vagkax qrfjaiww lyiuu . lyiuu kax.

 

lyiuu

從中抽出(腸等)

動

hwo qhuiw-aw lyiuu/lyiuz vakdow. lyiuu/lyiuz ix ee duazdxnggtauu. lyiuu dinn-aw 偷牽牛(盜賊的隱語).

 

lyiuu

篩選

動

lyiuu pnaixjnii. querz lyiuu ee querxjiw.

 

lyiuw

從中抽出

動

lyiuw qoex- vaklai. Voz, lyiuw langg’ jin’ joe pid. Jnii, hwo ix lyiuw kiyz.  .

 

lyiuw

扭

動

lyiuw hirng'haf. lyiuw uaw. lyiuw kiyz paiwcutsow .

 

lyiux

抽

動

lyiux khaux. lyiux hoxciux 抽籤. taux lyiux giynnpirz. lyiux vhaii-aw .

 

lyiuz

繩套

名

Snuadiyx lyiuz-aw. qwa sorh pah jit xee lyiuz.

 

lyiuz

套住

動

lyiuz qhauw(/diyx). lyak sorh lyiuz diyx. qwa lng lyiuz joerz nng veingg. Jnii hwo ix lyiuz kiyz. iung ue qwa ix lyiuz.

 

lyiy*

濾

動

lyiy* dauz'iuu. iung voz lyiy*. lyiy* amw.

 

lyiy*

鴨子在水裡獵食

動

Ah lyiy* juiw.

 

lynaa

攔

動

seingx qwa lynaa lezz, m tangx hwo querz.

 

lyniuu

量

動

lyniuu biw. lyniuu doe. lyniuu dnggderw. iung kax lyniuu knuaz. lyniuu zuaf; m tangx lyniuu qnuaa.

 

lyo

鹽漬

動

lyo sirk hiyy. lyo hee .

 

lyog

插入/鑽孔

動

 iung ciamm-aw lyog/lyag kangx. lyog tangz querz. lyog sunxkangx. lyog kangx.

 

lyog

毆打/強暴(鄙)

動

tuax kiw laii lyog. jaboxginxaw hwo langg’ lyog/lyag .kiyz. 

 

lyongg

嘟噥

動

jit qhix cuiz vutsii lyongg.

 

lyow

鹵/加醬料久燉

名

lyow bah. lyow diykax. lyow vaiiqud.

 

lhow

擼/划

動

lhow b'oe dinxdang(/qniaa). cutlat lyow. 

 

lyui

使…上升

動

Dengx, lyui kitkiz. lyui junnpangg(/qhii, hungcuerx)

 

lyuii

擂台

名

pah lyuii. kia lyuii.

 

lyuii

快速敲打

動

lyuii 戰鼓.

 

lyuii

磨擦

動

lyuii irh'hunw. lyuii qaxx iuz iuz. iungciuw lyuii/zuerr pni. Diyx lyuii too. qapp ix lyuii .

 

lyuii

低頭前進

動

tauwho lyuii kiyz. junnsyiw itdit lyuii kiyz.

 

lyuii

搥

動

Vakdow-vnix hwo lyuii jin’ tiamw.

 

lyuiw

調度/截長補短

動

lyuiw dwang. lyuiw hwo vneii. dua;soez hanz(/liap, qhix) dirhh lyuiw hwo jiauu. lyuiw jnii. toef jniipirx kiyz qwa langg’ lyuiw. joe;jirw jiauz lyuiw(照等級或數量來計算).

 

lyuiw

旋轉/重複

動

lyuiw hwo dwiauu.

 

lyuk

紀錄

動

qwa ix qongw ee ue lyuk/lyiuk .kiw .laii. lyuk/lyiuk kauxqirngx.

 

lyuk

漱動

動

qwa ab'aw lyuk jnuaz laizbin u mihqnia brr. lyuk cuiz .

 

lyunw

忍

動

Hiyy qwa thuah lyunw qnuaa魚為獺忍寒.  lyunw kiz(/qnuaa, tniaz, zuaf, zir). lyunw cuiz; kiam jif 忍嘴儉舌. 

 

 

M

 

mheii

刀刃

名

kirh mheii/kirfmheii 拾鋩(開刃). jyniu mheii/jyniuzmheii 上鋩(開了刃). 

 

mheii

稜角

名

u mheii; u qag.

 

mhiaa

松脂

名

qetmiaa caa. cirnggveih mhiaa. <Taixqrx cirnggveih cud mhiaa>.

 

mhuaa

鰻

名

Zidvunxlangg zuaflangz aiz jiaf mhuaa.

 

myauu

隨便/馬虎<甘>

動

qapp ix myauu myauu./(sir’ myauu)./(bongw myauu).

 

myauu

隨便

形

mzbenw sniu’ dingxjinx, dirhh kaff myauu lezz!

 

myorr

調戲女人

動

qapp jabow derh myorr. Ix jiaf jiuw b'oe oveihh myorr.

 

myuaa

瞞

動

benw sir’ myuaa. <myuaa-hxux, penz-saiz.> <Myuaa uahlangg bak, dab syixlangg ynx.> <Myuaa .jiaw, myuaa vud-syig, shik. jiaw, vud-siongx-myuaa.>

 

xmm

蕾/苞

名

Huex pah/qed xmm 打蕾(結蕾) 

 

xmuaa

痲疹

名

cud xmuaa/hxmm .

 

 

N

 

nhii

泥

名

uynn;nhii ji’ cax.

 

nhua*

唾液/口水

名

Puiz nhua*. lauu nhua*.  nhua* puiz qyauz bin, qadi cyid kitlaii.

 

nwiaux

凹凸不平

形

bin nwiaux nwiaux. nwiaux bin. nwiaux vawvaz/viwvaz.

 

nwungg

濃

形

bxak sniu’ nwungg.

 

nxii

尼/呢(法蘭絨)

名

siah hxuad wuii nxii. nxii, uyw, dhiuu, dhuan 哖羽綢緞(羅紗、毛織、絹、緞)

 

nya*

暫歇/暫宿

動

Guaw kiyz Qagi, diy jiaxx nya* si~go zit jiaff dngw laii. eiz'hngx nya*.derh lazz .

 

nyauw

惱

動

nyauw dirf ix. hwo ix nyauw .dirf.

 

nyngg

手工粗縫

動

nyngg puawkangx . Qwa koz ee puawkangx nyngg hwo hrw.

 

nyongg

嘟噥

動

jit qhix cuiz vutsii nyongg.

 

 

NG

 

nghiax

漣漪

名

Hungx cuerx oo-bin, kiw nghiax. Hiyy diy koex nizz derh qunw nghiax. juixnghiax 漣漪.

 

 nghiuu

楊/陽/瘍

根

zia'nghiuu遮陽. nghiuu’trr/nghiuu’drr. nghiuumueii.

 

Nghiuus

楊(姓氏)

名

 

nghua*

旱

名

Voehguerf coevoeh dua lorf; dua nghua, sirw lorf; sirw nghua.

 

 nghuaw

腕

根

ciuxnghuaw 手腕. ka'nghuaw 腳踝.

 

nghuax

鞍

名

Kiaa biew ee jerdiam qirz joerz nghuax.

 

nghuaz

墓或建物對面的山

名

Jiaxx doezliw jin’ hrw. Duiwbin ee nghuaz jin’ suiw.

 

 nghuaz 

案桌

根

dangsai'nghuaz. hniu'nghuaz. nghuawdorh.

 

ngya

覆蓋

動

jabcauw ngya diu-aw.

 

ngya 

覆蓋物多/不明亮

形

Jitt qeingx cuz sniu’ ngya.

 

ngya 

錢豐盛

形

Jnii qaiww ngya.

 

ngyaw

攬小孩

動

ngyaw ginxaw.

 

ngyiaa

嬴

名

Buer sniu ngyiaa, dirzz sniu sux. su'ngiaa. "qngx ngyiaa; amz su" > < "qng'ngiaa; amwsux"

 

ngyiaa 

嬴

動

Ix ngyiaa; Liyw sux. Guaw ngyiaa liyw jit vo. ngyiaa beiw, qrff sniu buerh ngyiaa beixnoo.

 

ngyiaa 

嬴

副

jenz (/pah, viw, vniaz vyuaf) ngyiaa.

 

ngyiuu

溶

動

Vengx ngyiuu .kiyz. Serh ngyiuu .kiyz. Sekliau ngyiuu .kiyz.

 

ngyiuw

舀水/湯

動

Dui’ amqngx ngyiuw jit qungw juiw. ngyiuw vuii.

 

xngiuu

洋

名

Junn cud xngiuu.

 

xngw

秤東西用的竹藍

名

Buerh cinz langg’ ee qiyndwang, qadi ee siz niuw xngw dirhh seingx diyy. Cauz qoee qrff brr diyy xngw.

 

yngw

袖子

名

Uz'ee shnax u yngw; uz'ee shnax brr yngw. dngg yngw. derw yngw. ciuxngw 袖子. ngxtrz 袖套.

 

yngw

用手肘挾東西

動

qwa hitt niaw shnax yngw .laii. yngw hozsnuaz. yngw mii'puer.

 

yngx

掩

動

yngx cuiz. yngx bagjiux. yngx laii; iab kiyz. Cauz ka'cngx; qniax langg’ yngx.

 

yngz

希望

名

M tangx damwjiz, iaff u yngz.

 

yngz

盼望/期待

動

kia quann snuax, yngz kaff hng.  yngz guu. yngz beiw.

 

yngz

眺望/看顧

動

Ix jin’ yngz jitt xee qniaw. yngz guu(mgiuu).

 

 

O

 

 woo

胡人的

DV

woocangx 胡蔥. woozinn 胡人. woolorrvok 胡籮蔔. woovuah 胡撥(像月琴的樂器).

 

xongw

小顆磁磚

名

Xongw si jit jiungw irng huii joerz ee soez liap ee qudziw-aw, irng laii dah viah iazz si dah tookax.

 

xoo

壺

名

Deiiqow mazz si jit jiungw xoo.

 

xoo

壺

單

jit xoo jiuw.

 

yongw

枉

名

qirngx yongw, brr qirngx dongw.

 

yoo

聚集

動

qwa pirr yoo uaw .laii.

 

yoo

迎接

動

Pangg yoo hungx. Hozsnuaz yoo tauwhungx kaff kuaiz pnaiw.

 

yoo

逆來順受

動

yoo oe did querz drzz hrw. bongw yoo.

 

 

P

 

pha

用處/才能

名

Jitt xee ginxaw jin’ u pha 中用/有才. brr pha不中用. u pha> < (pa) si hwo huerw sirx .dirf.

 

phak

門框橫木

名

phak-aw 上下框附有插梢孔的橫木.

 

phangx

蜂

名

Eixkauw hwo phangx dingz dirf 有苦難言.

 

 -phauz-

疱

名

sneix phauz. cud phauz.

 

phed

碟子

名

siz phed, jit nguaw tngx.

 

phed

碟子

單

jit phed jniuwcaiz.

 

phenz

遍

單

jit phenz huynn(/cann, cuz, diu-aw). snax phenz dirknaa.

 

phiaf

痲疹

名

cud phiaf. jxyx jeingg; phiaf au (避免感冒).

 

phiah

癖

名

saih(/kiw) phiah. pnaiw phiah.

 

phingg

坪 

名

lak cirh suwhongx sngz jit phingg/phneii.

 

phingg

坪  

單

jit phingg/phneii toxdoe.

 

phinw

橫笛

名

phinw-aw; nii sxiaux; guerf phinw.年簫月(品). cuerx sxiaux; vunn phinw.

 

phirr

瓢

名

iung phirr kad juiw.

 

phirr

瓢

單

jit phirr juiw.

 

phneii

坪 

名

lak cirh suwhongx sngz jit phneii/phingg.

 

phneii

坪 

單

jit phneii/phingg toxdoe.

 

phni

鼻涕

名

lauu phni. cirngz phni.

 

phniaa

坪  

名

lak cirh suwhongx sngz jit phniaa/phingg/phneii.

 

phniaa

坪 

單

jit phniaa/phingg/phneii toxdoe.

 

phnix

篇

名

jitt phnix bunnjniux jnia’z hrw. dngg phnix. doew phnix.

 

phnix

篇

單

jit phnix shix. jit phnix lunzbunn.

 

pho

製糖所

名

kia(/kuix) pho.

 

phow

譜

名

siaw phow. jit diauu quax ee phow.

 

phow

稍微/大概/概略

名

yanz jit ee phow抓個大概.

 

phow

譜曲

動

qwa jiaxex syy phow jit diauu quax.

 

phuiz

屁

名

vangz phuiz. Dann ee phuiz b'oe cauz; Cauz:ee phuiz b'oe dann.

 

phuiz

愛炫/裝樣子

形

Ix qongxue jia'z phuiz.

 

phunn

墳

單

jit phunn bhong/bho.

 

phuw

霉

名

jyniu(/snaix)  phuw.

 

pwox

嘴裡乾燥無唾液

形

Huerxkiz dua, cuiz pwox. Cuiz- lai pwox, brr aiz jiaf.

 

pyangg

捧

動

pyangg nguaxqungx(/binztangw, mi, vng). qui’ ciuw pyangg. pyangg langg’ ee vngz'nguaw.

 

pyangw

轉動

動

pyangw six. qinw pyangw brr hrw seix; Qinw qyeiz brr hrw daqeix. pyangw snuaz(/seix, mii).

 

pyauw

用油爆

動

pyauw hiyyvir 爆魚鰾. pyauw bafpuerr 爆肉皮.

 

pyauz

泡茶/咖啡

動

pyauz deii(/irf/qunxjuiw).

 

 

pyax

翻筋斗

動

pyax linwdauw. pyax nng lienz. jit pyax snaceingx lhiw.

 

pyax

繞圈子

動

dyiamz derh qung'hngg pyax jit lienz. dui’ sniaalai pyax dngw laii. pyax duiww haixgua kiyz.

 

pyax

下錨/下網

動

pyax bhang, Junn pyax dniaz.

 

pyax

停泊

動

Junn pyax diy qangxkauw. pyax ciax.

 

pyax

擱置

動

Dhaizjiz, qwa langg’ pyax jin’ quw.

 

pyenz

安撫/照料小孩

動

Ginxaw derh hauw, pyenz b'oe diam.

 

pyed

大聲罵人

動

pyed langg’; ged langg’. pyed quaww ged.

 

pyiaf

比賽

動

pyiaf qanghux. pyiaf knuaz sniaxmiw langg kaff gauu jauw. sna’/sir’ pyiaf.

 

pyinn

憑[白]

動

pyinn mia. pyinn jit shinx syiw.

 

pyinw

聲明

動

seingx bingg pyinw. pyinw brr hauw, jaiff tangx laii sir’ pah.

 

pyinw

炫耀

動

pyinw inx lauzvei joerz qnuax. pyinw qingxcad- siez.

 

pyirz

漂白

動

pyirz voz.

 

pyirz

曝曬

動

pyirz hungx; pyirz ho. pyirz lho.

 

pyiw

嘲諷

動

vutsii buerh pyiw langg’. qwa langg’ pyiw qaxx brr jit derz.

 

pyni

嗅/聞

動

pyni bi(/pangx).

 

pyniax

丟  

動

pyniax  hniwsag. pyniax aux; siag dif. Quttauu hrw pyniax qhauw指非常瘦的人

 

pyniz

退讓/安撫/照料

動

pyniz niaux; m pyniz ciyw.

 

pynuaz

販買/賣

動

pynuaz mif(/querxjiw) laii boe. Nng xee jnii pynuaz, Snax xee jnii boe 現買現賣.

 

pyoex

批閱/批判

動

Bunn ee vni'tauu u pyoex angg zhi. Koewbuerw u pyoex bingg. pyoex hniwsag.

 

pyoex

削成薄片

動

pyoex bafpniz 肉片 (/cann'hnua 田岸, shampuerr 杉皮)

 

pyoex

批/用棍棒橫打

動

iung vyndnax qwa ix pyoex.

 

pyoo

搶走

動

pyoo ix ee yauulo. Huerxqiz hwo langg’ pyoo kiyz.

 

pyuerx

快速跑/拼/盡力

動

Knuaz dirf qingxcad laii, loo'mhuaa qinw pyuerx jauw. pyuerx sneiwmia jauw.

 

 

Q

 

qhab-h.

蛙/蚌貝

DV

 

qhab

甲板

DV

 

qhag

方形木條

DV

 

qhah

甲(面積)

名

Jit qhah u 2,934 pneii. jit qhah doe. snax qhah cann.

 

qhah

甲(戶政)

名

Jit vxrw u 10 qhah. Jit qhah u 10 hxo.

 

qhah

甲(天干)

QV

 

qhaix

階/樓層

名

Ix dyuaz diy snax qhaix.

 

qhaiz

屆

名

doezz id qhaiz ee vizgiabsengx.

 

 qhaiz  

廨

DV

 

qhamw

類似篩的淺籮

單

nng qhamw chirg. qhamw-aw/qhamxaw.

 

qhamw

用淺籮包抄

動

chirg, dirhh qwa qhamw uaw laii.

 

qhamx

疳積症

名

Ginxaw dirf qhamx/qhamjig.

 

 qhangw

公鹿

DV

 

qhangx

江

名

dua qhangx, dua hxorr. jez(henz, sia) qhangx.

 

Qhangxs

江(姓氏)

名

 

qhanw

婢女

名

joerz niuu kuaiz; joerz qhanw rh.

 

qhanx

矸

名

qhanx-aw.

 

qhanx

矸

單

jit qhanx jiuw.

 

 qhanx

肝臟

DV

 

qhauw

狗

名

Qhauw duerz langg; Niaux duerz sxiu.

 

qhaux

溝

名

Jit jiah qauu vuaf lorf qhaux. Lo vnix/Cannhnua vnix u jit diauu qhaux.

 

qhauz

qhaw

教

假日

名

名

Ix sinz sniaxmiw qhauz?

Liyw iaxx u qhaw tangx cingw .brr?

 

qhax

家[文]

名

Qhax hworr banzsy sengg. Qhax porz; Zinn bongg.

 

qhaz

酵

名

Joerz querw dirhh hei qnaz/qhaz lorf kiyz cyiaux.

 

Qhed-c.

桔/橘

名

qhed-aw 桔子.

 

qhed   

吉

名

qed;hiungx. <hungg hiungx huaz qhed>.

 

qheingx

肩膀

名

Ngua qheingx換肩膀擔. puaf qheingx勾肩搭背. 

 

qheix

家

名/單

jit qheix tuann'ngii. U qheix jiaff u au. u qheix jiaff u sig.

 

qheiz

架子/棚

名

buerh cad viah dirhh seingx dah jit jiah qheiz.

 

 qheiz  

假

QV

duazqheiz長假. qrwqheiz. vangwqheiz.

 

qhen

肌腱

名

Joerz qnuax(qhnuax)? Joerz qhen lazz!

 

qhen

雞的沙囊

名

qoex ee qhen. B'oe siaux qhen 吃不消.

 

qhen

烏魚肚臍

名

O'hiyy ee qhen.

 

qhiauw

賭博

名

vyuaf qhiauw/vuahqhiauw. ngyiaa qhiaw. sux qhiauw.

 

qhib

級

名

Liyw ee sngwvnuaa/ziuudr si quiw qhib ee? jiauz qhib hunx. doezz zi qhib.

 

qhid  

吉/桔

名

qhamqid/qhamqhed. qitsiongg/qetsiongg.

 

qhii

旗

名

Qyauz hitt xee sii, gyiaf hitt xee qhii. cah(cai/giah/irr/jez//lyui/kia/syengx/qangz) qhii.

 

qhii  

岐/歧/崎

DV

 

Qhiis

滿州代稱

名

 

qhimx 

今

QV

bagqhimx當今. dongqhimx. henzqhimx現今.

 

qhingw

境

DV

 

qhingx

莖

名單

juixsenhuex ee qhingx. jit qhingx dniaz/juixsenhuex/qinjirx.

 

qhirr

茄子

名

jiaf Qhirr. Qhirr-aw.

 

 qhirr  

蕎

QV

Qhirrbeif 蕎麥. Qhirrcaiz.

 

 qhiu

柩

DV

 

qhiungx

弓(30度)

名

Jit qhiungx 30 do. Jit xee ngii si 360 do, dengxiyy 12 qhiungx.

 

Qhiw

己(天干)

名

Qhiw si tenqanx ee doezz lak xee.

 

qhiw

一己

DV

 

qhix

枝/支

名單

jit qhix cauw, jit diamw lho. sneix qhix; hyuad hirf. sanw qhix; lorf hirf. siaux qhix; lorf bah.

 

qhiynx

巾

名

qhiynx-aw.

 

qhiyx

車/棋子名

名

Qhiyx qniaa dit; Beiw qniaa zit. qhiyx, maw, pauz. angg qhiyx 四色牌紅車. ox qhiyx 四色牌黑車.

 

qhiz

痣

名

Qui’ xee bin sneix qaxx juann qhiz. diamw qhiz.

 

qhneix

更

名

Joerz cat jit qhneix; Liaf cat jit meii. jit/nng/snax/siz/go qhneix. qhneix cimx; ia jing. qhneiqhneix cneiw 更更醒(淺眠/時時警覺)

 

qhngw

礦

名

ow/uew dirf qhngw/qhnuaw.

 

qhngx

缸

名

qhngx-angz-dhang 缸甕類總稱. jit qhngx, jit angz. qhngx-aw 小缸.

 

qhngz

券/證券

名

u qhngz jiaff oezdangz zip kiyz.

 

qhngz

考卷

名

nyiaw qhngz kiyz krxciz.

 

qhngz

扁擔

單

jit qhngz snia. 裝禮物的籃子.

 

qhniaa

籃子把手/米篩緣邊

名

Jitt kiax lhnaa u quaww qhniaa.

 

Qhniax

京城

名

jyniu qhniax/jyniuzqhniax. zip qhniax/zibqhniax.

 

qhnuaw

礦

名

ow/uew dirf qhnuaw/qhngw.

 

qhnuax

肝

名

jiuw, limx sniu’ joe, duiww qhnuax m hrw.

 

qhoex

街/階

名

coee qhoex; uaz lo 沿街行乞. cyaa qhoex 巡邏市街. serf qhoex 逛街. tad drw qhoex 到處都是.

 

qhoez

癬疥

名

caw qeix; la qhoez家內爭吵. sneix qhoez生疥癬.

 

qhongg

貫穿…的木頭

名

kia jit qhix qhongg.

 

 qhongx  

剛/綱

DV

 

 qhorz  

個人

DV

 

qhow

鼓

名

jit liap qhow. Qhow diy lai; Sniax diy gua 紙包不住火. Qhow brr pah, b’oe hiangw.

 

qhow

埂/鼓起的土堆

單

jit qhow hngg.

 

qhow

茶壺的單位

單

jit qhow deii.

 

qhow

吹氣/風吹

動

qhow chirg-aw. qwa hungx qhow zip kiyz. cuwquaz hwo hung qhow kiyz.

 

qhow  

鼓

QV

 

qhox

菇

名

hyuad qhox長菇.

 

 qhox  

貨物船

DV

 

 

qhrx

糕

名

qhrx-aw.

 

qhu

舅

名

aqhu/burxqhu/qhu:a舅舅.

 

qhuad

訣竅

名

Dhaizjiz joerz oe hrw lungxx u jit xee qhuad.

 

qhuah

群/幫

單

jitt qhuah; hitt qhuah; drff jit qhuah? qui’ qhuah整群. qui’ uangx, qui’ qhuah./qui’ qhuah langg一群人.

 

 qhuah

(植)葛薯

DV

 

qhuanw

館/監獄

名

qhuanw-aw. kia qhuanw設館. qnuaix qhuanw進監獄.

 

qhuanz

卷

單

doezz it qhuanz. Jitt vunw jwyx hunx joerz dingw;ei nng qhuanz.

 

qhuaz

卦

名

vyug/vyuaf qhuaz. Jitt xee qhuaz si sniawmiw iwsuz?

 

qhuerz

髮髻

名

qhuerz-aw髻. Ziyy tauu; samz qhuerz. diz qhuerz戴髻. vak qhuerz./vagqhuerz 結髻

 

 qhug

谷

名

qhug-aw 谷.

 

qhui

稻穗/獸類懷孕

名

Diu-aw joerz qhui. Diyburw u qhui. Ix buerh qyeiz ee sii drzz ixqingx duaz qhui./duawqhui.

 

qhuiw

鬼

名

cniaz qhuiw toef irhdnuax. ixx qhuiw jiu qhuiw. inw qhuiw zip teif. 

 

qhuiw

鬼鬼祟祟

副

qhuixqhuiw-suizsui.

 

qhuix

喉管

名

Jiaf qaxx jit qhuix vaw vaw.

 

qhuix

機/布匹單位

單

jit qhuix voz.

 

qhuiz

季

名

Jit nii u Chunx, Hxa, Chiux, Dhangx siz qhuiz.

 

qhuiz

季

單

jit qhuiz o/o-aw.

 

Qhuizs

季(姓氏)

名

 

qhungx

功勞

名

u qhungx ee langg. Iuxqhung, brr sniuw; pafpuaz dirhh vuerr.

 

 qhungx  

工

DV

 

qhungz

槓/大砲

名

dua qhix qhungz.

 

qhunn

群

單

jit qhunn ngiuu/langg.

 

qhunw

海釣的大繩索

名

qhunw/qhunw-aw 海釣的大繩索

 

qhunx

君

名

Qhunx buu hizgenn; Shinn buu luan jyauz. angg qhunx四色牌紅帥.

 

qwa

幫

介

Guaw qwa liyw soew shna'axkoz.. Cniaw liyw qwa guaw ciam'miaa.

 

qwa

跟

介

Guaw qwa ix qongw. Liyw qwa ix jirh/boew.

 

qwa

把

介

Guaw qwa ix pah. Ix qwa liyw rlrw.

 

qwaff

qwaix

既然

六(魚/菜市場用語

副

名

Liyw qwaff brr sniuzbuerh kiyz drr maiz kyiz.

幼、色、冬、真、任、皆、才、捌、欠、臺。(一、二、三、四、五、六、七、八、九、十)。 qwai'axgiynn/qwai'axjnii.

 

qwaix

皆

副

Sywdai qwai kungx. 皆空.

 

qwa'ngg

幫/跟/把(人家...)

動

qwa'ngg soew shnax. qwa'ngg qyoz ginxaw.

 

qwa'ngg

跟人家...

動

qwa'ngg boew. qwa'ngg jirh.

 

qwa'ngg

把人家...

動

Ix buerh qwa'ngg joxdongz/kihu.

 

qwangx

雄的

名

Jitt jiah hunxjiauw(Jitt jangg bugquex) si qwangx:ee iaff si burw:ee?

 

qwanx

奸

形

Hitt xee langg kaff qwanx, brr lauxsit.

 

qwauz

夠

形

Siiqanx brr qwauz > < Siiqix brr qyauz. Liyw joerz jitt tnuax, u qwauz vunxjnii.

 

qwauz

夠

副

u qwauz suiw/baiw. brr qwauz irng/jiaf/vunx.

 

qwaz

水多樣

形

kwrw-qwaz/kwrxqwaz.  jiaf qwaz > < jiaf kyrw. qwaz lugluk/lrxlrw/longxlongw/tongtongx.

 

qwaz

泥濘樣

形

kwrw-qwaz/kwrxqwaz. jiaf qwaz > < jiaf kyrw.  qwaz cerxcerw/irxirw/jniuwjniuz.

 

qwiaux

使性/驕傲

形

Jit xee jaboxginxaw qwiaux. Joerwlangg m tangx sniu’ qwiaux. qwiaux cuafcuah/defdeh.

 

qwii

奇怪

形

Jexx drzz qwii lozz! Dhaizjiz zuxx laii zuxx qwii.

 

qwii   

其

QV

 

qwimx

qwnia

光亮/金色

健壯

形/副

形

Bagjiux qwimx. bagjiux tyiw(veih) qwimx.

Lau bongw lau, shintew iaxx jin’ qwnia.

 

qwniaz

尖銳

形

Ix ee bagjiux jin’ lwai, jin’ qwniaz. Ix gauu qyeingw huerz, kaff qwniaz.

 

qwnuax

枯乾狀

形

bah qwnuax qwnuax.

 

qwnuax

乾

名

pak qaxx venz qwnuax.

 

qwow

捻

動

derh qwow sorh-aw. Snuaz pafqwow kiyz 糾成一團. diamw quz, jaf qwow 注點.

 

qwow

股份

名

Jyqimx vunx joerz jap qwow.

 

qwow

股/繩索

單

nng qwow snuaz.

 

qwox

只/僅/孤

副

Dagg xee lungxx buerh kiyz, qwox liyw m kiyz. qwox jit xee 單獨. Qwox cuiz qongw, brr junxsngz. qwoqwox/dandanx/dugduk 單單.

 

qwrx

膏

名

Hanwirf u hunx joerz dhanx, qwrx, uann, sxanw.  qwrx lauu; jhiab dih.膏流汁滴/(1)腫物流膿汁 (2) 志得意滿

 

qwrx

黏稠

形

Tngg'aw nazz yngiuu kiyz, oe qwrx qwrx, liamm liamm. qrqrx 高高> < qhrqwrx 膏膏> < qorqorx 哥哥.

 

qwuax

過熟而失去濕潤

形

caiz qwuax qwuax 蔬菜過熟而失去濕潤. Binzbah kaff qwuax. U niihxuerz drzz kaff kwuax. qwuax bihbif/bifbih/pifpih/pihpif很過熟.

 

qwuanx

觀察

動

qwuanx tensiong天象. qwuanx jeingg, qyoz au.

 

qwuiz

貴

形/副

Jitt xee qeiwsiauz sniu’ qwuiz. qwuiz samsamx/somsomx. Boew qwuiz kaff yngiaa boe qwuiz.

 

qwynx

跟隨

動

qwynx diy auzbin. qwynx dwiauudwiauu.

 

qxaux

郊

DV

 

qxax

膠

名

Oee kuix cuiz, dirhh toef qxax laii liamm.

 

qxax

濃稠

形

Bxak buaa liauww/lrww sniu’ qxax/qwrx.

 

 qxax  

膠水

DV

 

qxii

棋/綦/碁

名

qniaa(dirz/hyorr/yngiaa/sux) qxii. Jitt qxii si hrw qxii.

 

qxiynx

斤

單

Jit qxiynx si jablak niuw. cyaa qxiynx, cyaa niuw (調查細節). vnuaz qxiynx, voeh niuw. Nng cinz vnuaz, zizgo qxiynx 自然/單純.

 

Qxneix

天干的第七干

名

Qhah甲, Xid乙, Vhniaw丙, Dingx丁, Bxo戊, Qhiw己, Qxneix庚, Sxinx辛, Zimm壬, Qxuiz癸.

 

qxox

霉

名

Hyuad(sneix) qxox發霉.

 

 qxuanx

棺

QV

 

Qxuiz

癸(天干)

名

Tenqanx doezz jap xee si Qxuiz. Qhah甲, Xid乙, Vhniaw丙, Dingx丁, Bxo戊, Qhiw己, qxneix庚, Sxinx辛, Zimm壬, Qxuiz癸.

 

qxunn

拳

名

huah qxunn. pah qxunn. Jit qxunn drzz qwa bog .lorf .kiyz. kiw qxunn 起拳/動手. kuix qxunn 開拳/出手.

 

 qyag  

發覺

DV

 

qyah

測試/比試

動

Qwa qyah knuaz u qwauz dwang .brr? Dwaizqeix laii qyah knuaz sniaw langg ngyiaa?

 

qyah

差遣

動

qyah ix toef laii. qyah ix sangz kiyz. qyah diyx, qyah qhauw, m dat qadi jauw.

 

qyaiw

解說/解開/解除

動

qyaiw hunx. qyaiw jiuw. qyaiw sim'bun.

 

qyaiz

戒

動

qyaiz huynx(jiuw).

 

qyamx

監護

動

Ix iaxx soewhanz, Liyw dirhh qwa qyamx lezz.

 

qyamx

保護/支撐

動

Jitt qhix tiau-aw brr qwauz iungw, congz jit qhix kit-aw qwa qyamx lezz.

 

qyang

惹

動

Ix simjingg baiw, liyw maiz qyang :ix.

 

qyangw

講/談論

動

Jit jann dhaizjiz, lanw dirhh hrw hrw aw qyangw .jit .ei.

 

qyangz

瞪

動

Bagjiux qyangz .jit .ei. qwa ix amwsi. Bak qyangz; Ciux cyangz;

 

qyanw!

詈罵詞

感

 

qyanz

雌雄交媾

動

qyanz-pih-crh. qyanwqiau. crh qyanwqiau.

 

qyat!

詈罵詞

感

 

qyaux

鉤

名動

Qauu vuaf lorf qhaux, kanqauu:ee toef qyaux kiyz qyaux qauu.

 

qyauz

到達

動

Ciax qyauz ui/qyauwui. Ix qyauz cuz. sii qyauz.

 

qyauz

到(接片語或句子)

介

qnuaa qyauz/qaxx (sifsih jyunz)/(buerh syiw). Qongw qyauz/qaxx (cuiz sngx)/(dwaizqeix lungxx kunz kiyz).

 

qyax

剪

動

qyax juaw/tauumrgg/tauumrx/voz.

 

qyed

丟擲/打

動

Iung jirhtauu qwa ix qyed. qyed jirhtauu.

 

qyeg

革除/使分離

動

Ix brr zinzjinx joerz sid, hwo'ngg qyeg .cud .kiyz.

 

qyeingw

揀

動

qyeingw kaff hrw:ee/suiw:ee. Cit qyeingw, voeh qyeingw, qyeingw dirf boe lingggeingw. qyeingw vut, sirx hniux; qyeingw caiz, syuah iuu 因人而異.

 

qyeiz

嫁

動

qyeiz qoex, duerz qoex; qyeiz qhauw, duerz qhauw; qyeiz kitjiaf, pnai qajiyxdauw.

 

qyen

對抗

動

Ix derh qapp guaw qyen. B'oe did qyen az. 輸了/服你了. qeif, qyen, quai.

 

qyenx

捐

動

Liyw qyenx/qyuanx ix zuazz joe jnii?

 

 qyenz

建

DV

 

qyet

活潑/不怕生

形

Ginxaw sneix joerz jin’ qyet.

 

qyiab

夾

動

Bagqniaz qyiab diy pni nizz. qyiab cuiwgeii饒舌.

 

qyiab

黏住

動

Muaajii qyiab diy jirngxquztuii.

 

qyiab

纏住

動

Dinn qyiab diy ciuzqix nizz.

 

qyiaf

舉

動

qyiaf/gyiaf qhii(tuii/vid). qyiaf/gyiaf bak knuaz.

 

qyiau

以髒話罵

動

Qinw! Nazz sniu’ bwan kiyz, oe hwo qyiau.

 

qyiauw

攪動

動

Jiaf vng, qyiauw dauz'iuu. Jiaf muaee, qyiauw iamm.

 

qyiauw

打攪

動

qyiauw liyw ozz打擾了. Dhaizjiz hwo qyiauw qaxx ziyy qawqaz.

 

qyib

發給

動

qib vhaii/qipvhaii發行牌照. qib lozjirz 發行旅行證. qib cannpoex業主移轉證書. qib kynxpoex准予開墾.

 

 qyingx

驚

DV

 

qyirngx

弓

名

qyirngx-aw. anx qyirngx-dah jniz. banw/dniux qyirngx. lax/kuix/vneix qyirngx. qyirngx-vhaii-cirngz 弓箭、盾牌、銃. qyirngx-drx-jirf 弓、刀、石.

 

qyirngx

撐開

動

Qwa mngg qyirngx hwo kuix/ann. qyirngx bangxdaz/vowpangg. qyirngx siang tauu. qyirngx tauu-buerw.

 

qyiuu

求

動

qyiuu langg’ dauz snaqang. qyiuu ix siawbenw.

 

qyiuz

緊縮

動

qniax/qnuaa/tniaz qaxx ka'ciuw lungxx qyiuz kiw laii.

 

qyiyz

鋸

名

qyiyz-aw.

 

qyiyz

鋸/談判

動

qwa caa qyiyz hwo dng. qwa ix qyiyz brr huieh. Inx nng xee langg, dhaizjiz cyiauu b'oe hrxsiez, itdit derh qyiyz .

 

qyneix

紡織/編織

動

Jaboxlangg qyneix voz. Didux qyneix six.

 

qyneix

以木棍捲

動

iung caaqix qyneix didusix.

 

qyneix

纏住/糾纏

動

hungcuerx qyneix diy denzsnuawpoex. Inx nng xee derh sir’/sna’ qyneix. Dhaizjiz qyneix b'oe dit.

qyneix

搭訕/勾搭

動

Ix qapp cinwcaixlangg qyneix. Hitt xee jabow siwqoez qapp langg’ qyneix.

 

qyngw

卷

單

jit qyngw ceih/doo/jwyx/uie.

 

qyngw

捲

單

jit qyngw cirf.

 

qyngw

捲

動

qyngw huynx/juaw.

 

qyngw

吸

動

qyngw huynx/lingx/neix.

 

qyngx

扛

動

qyngx diyburw kiyz boe. Langg dirhh jyngx; Vut dirhh qyngx. Qhuiw qyngx qhuiw.

 

qyngz

護身符/錢串

名

Shinkuyx u duaz qyngz. cniaw/duaz/ngua qyngz. u sngw; brr qyngz 有算帳但沒錢付.

 

qyngz

貫穿

動

qyngz hi. qyngw guupni. giaf vnixjngz duiww vakdow-vnix qwa qyngz .lorf .kiyz.

 

qyngz

貫

單

jit qyngz jnii. id-gnow, zi-qyngz-cid 全部.

 

qynii

纏住

動

hwo sorh-aw qynii .drw.

 

qynua

手把/串

名/單

jit qynua jnii. jit qynua showjux.

 

qynua

拎/套/圍繞

動

qynua juiw拎水> < qynuazjuiw水腫. qynua kaliauu. qynua hniuhuerw 掛守護袋. qynua naa, qeiw sirx qimx.

 

qynuaw

驅趕

剝製

動

動

Qwa ix qynuaw cud.kiyz. qynuaw bangw.

qwa puerr qynuaw/qyuaw .kiw .laii. Qauw niaw guupuerr joerz jit ei qynuaw/qyuaw 一次算總帳.

 

qyoew

解開/解除

動

qyoew/qyaiw simmun解悶. qyoew/qyaiw simguan./甘心.

 

qyog

摑/打耳光

動

duiww cuiwpuerw qwa qyog .lorf .kiyz.

 

qyog

隨便堆疊

動

qyog jirhtauu. Qwa caa qyog qyog lezz.

 

qyog

拔罐

動

qyog qaxx qui’ kaujiah. qyog-aw. qyok'hwungx拔罐.

 

qyoo

qyorz

黏上

划

動

動

qwa juaw qyoo diy viah. Iung qoo qyoo derh.

qyorz junn. qyorz hnuaiilauu橫流划船. qyorwjniuw.

 

qyow

估價/抵償

動

Jitt qeingx diamz hwo'ngg qyow kiyz az.

 

qyox

拉拖網/沽/撈

動

qyox qimhiyy/jirhsrz石燥/juixsxix水屍.

 

qyox

罛/網

名

kanx qyox 拉拖網.

 

qyox

用尖竹條卡住

名

vangz qyox 放置鹿砦.

 

qyoz

看顧

動

qyoz ginxaw. qyoz meii/mngg/lo/qheix/qneix. qyoz shinmia. Oe qyoz did jeingg; b'oe qyoz did au. qyoz tauu; qyoz buerw.

 

qyoz

只顧

動

qyoz qongxue. qyoz tagceih. qandna’ qyoz qadi.

 

 qyoz  

顧/雇/僱

DV

 

qyuad

掌摑

動

qyuad cuiwpuerw. qyuad ciuxjiangw.

 

qyuad

塗抹

動

qyuad anggmrnggtoo. qyuad hunw. qyuad huerx披灰.

 

qyuad

煽動

動

Guaw hwo ix b'oe qyuad did. qyuad jyxde煽動有錢人子弟花錢.

 

qyuanx

捐

動

Liyw qyuanx ix zuazz joe jnii?

 

qyuanz

慣

動

Guaw b'oe qyuanz/qyuanwsiz ix anxneix joerz.

 

qyuanz

慣

副

knuaz m/b'oe qyuanz. tniax b'oe qyuanz hitt kuanw quax.

 

qyuaw

剝製

動

qwa puerr qyuaw/qynuaw .kiw .laii. Qauw niaw guupuerr joerz jit ei qyuaw/qynuaw 一次算總帳.

 

qyuax

停靠

動

Junn qyuax nguax/hnua/qangw靠灣/靠岸/靠港. qyuax dniaz下錨. qyuax laii; qyuax kiyz 途中多處歇腳

 

qyuaz

牛工作的次數

名單

joerz jit qyuaz. ngua qyuaz.牛工作的次數

 

qyuaz

掛/戴上

動

qyuaz bagqniaz/ciuxjiw/ciuxvirw. qyuaz inz./qyuawinz任官掛印. qyuaz nghuax. /qyuawnghuax 掛馬鞍> < qyuawnguax 靠灣.

 

qyuerw

架住

動

Qwa dorh qyuerw hwo jai. Iung ciuw qwa qyuerw hwo kuix. qyuerxciuw. qyuerxkax墊高/補足。

 

qyui

跪

動

qyui lorf tookax. qyui dah dah. Sia tnix; Qyui doe.

 


 

qyuix

壓實

動

qyuix oeedoew

 

qyuiz

掛

動

qyuiz shnax/br.

 

qyuiz

鉤(破)

動

Shnax, qyuiz puaz kiyz扯破.

 

qyungx

進攻/加強/專攻/

動

qyungx hitt xee sniaa. qwa vuii/voxirf qyungx lorf kiyz. derh qyungx poksyz'hag'ui.

 

qyunn

久煮

動

qyunn bah/caiz/hanjiyy/tngx. qyunn hwo nua.

 

qyunw

鑲邊

動

qyunw niaw. qyunw shnax. qyunxdiauu袞條(鑲邊布條).

 

qyunw

鑲邊

單

Qunnkax buerh qyunw quiw qyunw? qyunw nng qyunw.

 

qyunz

掙扎

動

qyunz kuix kiyz. qyunz jauw .kiyz.

 

qyut

掘/崛

動

qyut bhong/giynn/lo/qimx/tootnuaz.

 

qyux

蜷縮/蹲下身體彎曲

動形

qyux diy viafqag.

 

qyux

暫居

動

Ix brr cuz, siwqoew qyux. qyux qirngqag 痀宮角.

 

qyuz

灸

動

qyuz irhcauw. qyuz hnia. qyuz huerxhnia.

 

qyuz

點燃

動

qyuz apenz. qyuz hunx.

 

R

 

yrw

扭傷

動

Kax yrw .dirf.

 

yrw

折

動

yrw jit qhix ciuzlex.

 

yrx

把冷卻的菜餚弄熱

動

Qwa lengw kiyz ee caiz yrx hwo sirx.

 

yrx

加糖燉煮

動

yrx qoejiuw.

 

 

S

 

 shad

虱子

DV

 

shaix

師/專家

名

aShen shaix. toojuiw-shaix. jiongxpoz(jungxpoz)-shaix. tiwtauu-shaix.

 

shaiz

大使

名

joerz qnuax; joerz shaiz.

 

shamx

杉/木材

名

shamx-aw.

 

 shanw

產

DV

 

 sheg

式[文]

QV

 

shen

善

名

 

shenn

蟬

名

shenn-aw.

 

shenw

銅錢(日幣等於一角)

單

Diy Zidvunw siidai jit shenw drzz si jit qag. Shinkuyx brr jit shenw; go linz.

 

shenx

仙

名

sinn-vut-shenx-shengz. Ix kiyz joerz shenx :az.

 

shi

氏

名

Danns .Shi. Limms .Shi.

 

shia

社

名

Duiww jitt jngx zip kiyz, laizdoew u snax xee shia.

 

Shiad.

麝

名

U Shia-d jyz'zenn pangx. yiuw Sia-d. jyz'zenn hiongx, horrvid lip dunghungx.

 

shiaf

席

單

jit shiaf jiuxsiaf.

 

shiaux

簫

名

Cuerx shiau. kiynn shiaux, guerf pxinw, ban sheiz/shiz hxenn.

 

shiaz

舍/稱呼紈胯子弟

名

Chunsengx Shiaz. a'shiaz.

 

shiez

世/輩子/世代

名

Linw jitt vangg tuann qauz jiaxx si doezz quiw shiez/shiz? doezz jap shiez/shiz.

 

 shig

釋

DV

 

 shig

適

DV

 

 shingz

姓

DV

 

shinn

神

名

shinn-vut-shenx-sengz. siongsinz shinn. lai shinn tungx gua qxuiw. Cniaw shinn qoe; Sangz shinn rh.

 

shinx

身體

名

siongx diy qniaw ee shinx, Tniaz diy veizburw ee simx. Jue, qyuix diy ix jit langg ee shinx.

 

shinx

輪/遊戲次數

名

Lunn dirf guaw ee shinx. guaw joerz jit shinx; Liyw dirhh joerz snax shinx jiaff oe qyauz pangg.

 

shinx

娠孕

名

U shinx. shin'yin.

 

 shinx

接尾詞,表示質地

QV

vowshinx. liauzshinx. diuushinx. caashinx.

 

shinx

接尾詞,表示周遭

QV

kauxshinx入口處. guazshinx. laizshinx.

 

shinz

汛/駐防的地方

名

(Kia shinz)/kiazshinz 設立屯所.

 

shiong*

上

名

shiong, diungx, ha.

 

shiong*

上課

動

shiong sniaxmiw korz? siongzkorz.

 

 shiongg

祥

DV

 

shiongx

商

名

shy-lungg-qangx-shiongx. Buu shiongx, vut qwanx.

 

 shit

食/殖

DV

 

shiu

具(棺材)

單

jit shiu qnuacaa.

 

shiu

壽

DV

 

 shiuk

塾

DV

 

 shiuu

酬

DV

 

shiuz

獸

名

Kimm vud kimm; Shiuz vud shiuz.

 

shix

詩

名

joerz jit shiuw shix. gimm shix.

 

shiy*

署(行政機關)

名

Uezsengx Shiy*. Qingxjengz Shiy*.

 

shiz

世/輩子/世代

名

jeinggsiz kiamz .langg :ee jitt shiz dirhh heingg. snax shiz. cid shiz.

 

shiz

世/輩子/世代

單

jitt shiz/jitt shiwlangg 這世. jit shiz/jit shiwlangg 一世. snax shiz/snax shiwlangg 三世.

 

shnax

衣服

名

ceng shnax. tngz shnax. 

 

shneix

生鐵

名

shneix-aw.

 

shngx

霜

名

lorf shngx. qenn shngx.

 

shngz

蒜

名

shngz-aw/shuanz-aw.

 

shniaa

成(折數)

名

Jit shniaa si jap hun jit, aff jit hunx si vah hun jit. qauw shniaa qimx. jiug shniaa giynn.

 

shniuw

漬肉

名

Querz sni qrff pak dax ee bah qirz joerz shniuw.

 

shnuaz

傘

名

Derh lorf ho, dirhh tniw shnuaz.

 

shoew

黍

名

shoew-aw.

 

shorx

梭

名

shorx-aw.

 

shoz

幾

形

jap shoz nii. shoz jap xee.

 

shoz

數

QV

 

shuad

雪

根

hungx, huax, shuad, guat.

 

shuah

祟/煞

名

dirf sniaxmiw shuah?

 

shuah

作祟

動

Hwo imx :ee shuah .dirf.

 

shuax

氣血不順引發暈眩/腹痛/痙攣

名

dirf shuax/dirhshuax 中暑. Liaf shuax/liahshuax 刮痧.

 

shuii

誰

名

si shuii ?

 

shuiw

五(牛市的行話)

名

shuiw-aw-giynn五圓

 

shunn

條紋

名

Dorh-bin vwid jit shunn.

 

shunw

榫

名

Maiz qongw u-kangx-brr-shunw ee ue! cak kangx; dauz shunw 詭計多端.

 

shut

豎笛/笛哨

Kyox shud'aw. yenz shud'aw 縫在衣褲的條紋.

 

shux

整套(衣服)

單

jit shux shnax. jit shux sejongx.

 

shy

士/仕

名

qhunx, shy, chniu. iuxsig ji’ shy.

 

 shyw

死

QV

 

shyx

師

名

Junx shyx; Diung dr. 

 

shyy

祠

名

Bunnciongx Shyy. Dhiung'iungw Shyy.

 

swanz

葯傷身

形

Terwzet ee irf jiaf liauw kaff swanz.

 

swiaa

山腰的茶園

名

Deii jyirngz qui’ swiaa :ee.

 

swiaa

山坡斜面

單

jitt swiaa deii'hngg.

 

swiaa

斜[文]

形

junn'uii swiaa swiaa.

 

swig

識/聰明

形

Jitt xee ginxaw sui’z rf sui’z oez'hiauw, jnia’z swig.

 

swinn

精神

名

Bagjiux u/brr swinn. Langg knuaz dirff brr swinn.

 

swinn

恍惚

形/副

Tniax qaxx swinn swinn. Qui’ xee langg lungxx swinn .kiyz.

 

swiongg

常

DV

Shewsy iuw swiongg; iuw venz. 

 

swngx

痠

形

Cuiwkiw swngx. Irx swngx. Ka'ciuw swngx.

 

 swun

殉

DV

 

 swunn

徇情

DV

 

swy

祀

動

swy heoztow.

 

swyw

使

動

swyw langg’ vishiongx. swyw ix huaiigyii.

 

swyx

思

動

Vneizlangg swyx buerh jiaf querxjiw. swyx qowhiongx. derh swyx inx veizburw. swyx huynx. swyx lengx/neix.

 

swyx

司

QV

swybing. swyhuad. swygii. swyhue. swykimm. swysheg.

 

swyz

賜

動

swyz ix qimvaii. swyz ix qnuajiog 官爵.

 

sxaiw

屎

名

jit vuu sxaiw. daf dirf sxaiw. siamz-zir :ee ngua siamz-sxaiw :ee. sxaiw m si niaux jiaf :ee. nix sxaiw; lyak zir. cuah sxaiw. lauz sxaiw. vangz sxaiw.

 

sxaix

獅子

名

lang Sxaix./langzsxaix. Sxaix m si Daii'uann jaizdoe ee dungzbud. Sxaix-ciuw; jirhqag 如虎添翼.

 

sxanw

散(藥粉)

名

dhanx, qhrx, uann, sxanw.

 

sxanx

鏽

名

Tif'qhix jimz juiw oe sneix sxanx/sxenx. jyniu sxanx/sxen.

 

sxanx

污垢

名

shinkuyx brr soew, mazz oe sneix sxanx/sxenx.

 

 sxanz

疝氣

DV

 

sxenx

鏽

名

Tif'qhix jimz juiw oe sneix sxanx/sxenx. jyniu sxanx/sxen.

 

sxenx

污垢

名

shinkuyx brr soew, mazz oe sneix sxanx/sxenx.

 

sxi

寺

名

Liunggsanx Sxi.

 

Sxiaux

硝

名

 

sxid

工作

名

bauf/vaux sxid. joerz sxid. virx sxid. vnuawzit sxid. Ginxaw van duazlangg sxid.

 

Sxinn

辰(地支)

名

Sxinn si ejaxiw citdiamw qyauz qauxdiamw.

 

Sxinx

辛(天干)

名

Bxo 戊, Qhiw 己, Qxneix 庚, Sxinx 辛

 

sxinz

頭蓋骨接合處

名

Ginxaw ee tauukag dingw ee sxinz iaff nngw, m tangx dnei sniu’ duazlat.

 

sxit

翅

名

buw sxit 舞翅. cngw sxit 啄翅. hniah sxit 晃翅. iab sxit 偃翅> < iapsxit 屋簷.

 

sxiu

巢

名

Diy langg’ daux joerz sxiu. cud sxiu. zip sxiu. kangx sxu.

 

sxiz

勢/方向/方位

名

drff jit sxiz 哪一方? jitt sxiz 這方向> < jitt shiz 此世. hitt sxiz 那方向> < hitt shiz 彼世.

 

sxnuaz

汕/沙洲

名

Krz dirf sxnuaz.

 

Sxud

戌(地支)

名

Sxud si eizdauz citdiamw qyauz qauxdiamw. Xiuw 酉,  Sxud 戍, Hxai 亥.

 

sxunn

旬

名

Vinggshiongg sii, jit sxunn 10 zit. joerz songsy ee sii, jit sxunn 7 zit. joerz sxunn. 

 

Sxy

巳(地支)

名

 Sxinn 辰, Jhi/Sxy 巳, Ghow/Ghnow 午, Bhi 未, Syinx申, Xiuw 酉, Sxud 戍, Hxai 亥.

 

syad

塞

動

syad pni. syad ba. Mngg, qwa ix syad .kiw .laii.

 

syaix

摑/打耳光

動

syaix cuiwpoew.

 

syamz

打耳光

動

syamz cuiwpoew.

 

syamz

擤鼻涕

動

syamz phni/syamwphni..

 

syaux

嘲諷

動

syaux langg ee texben.

 

syauz

咳嗽

動

Ix qamxmo derh syauz. hequx syauz.

 

 syauz

哨

DV

 

syeng

乘勢/乘機

動

syeng jitt xee sxiez. syeng amwox.

 

syengg

乘(數學)

名

qax-qiamw-syengg-diyy.

 

syengg

乘(數學)

動

Go syengg lak dengxiyy snajap.

 

syengg

承

DV

 

syengx

上升

動

syengx;qangz. syengx qnuax. syengx qhii. syengx cuwsuerz. Guerhqib syengx 200 khox.

 

syengz

贏/勝

動

Vixsaiz u syengz .brr?  Liyw ee qang'hux syengz querz ix jap vuer. syengz;vai ziyyhorr?

 

syenw

洗掉/死亡

動

Ix syenw kiyz az. qnaw syenw 不怕死. pnawsyenw 空無一物或死亡

 

syenx

抬起頭

動

Juaa, knuaz dirf langg, qwa tauu syenx .kiw .laii. Ngeix:a syenx buerh hwo langg’ pr. Jer tauujeingg :ee, tauu m tangx syenx .kiw .laii.

 

syi

趕快

副

kaff syi lezz趕快.

 

syia

射

動

syia jniz. syia virx. syia jiauw. syia langg, seingx syia beiw.

 

syia

凋謝

動

Huex syia kiyz az. Jhyx iaff buer syia piw.

 

syiab

塞入

動

syiab dorfkax. Iung voz syiab tangxkangx. syiab auzciuw 賄賂. Toef jnii kiyz qwa syiab.

 

syiah

削

動

syiah ennvid. syiah Qamjiaz. syiah Ongglaii. syiaf hwo vrf 削薄.

 

syiah

競爭

動

syiah knuaz drff jit veingg ngyiaa. Nng veingg duiwsyiah.

 

syiah

奚落

動

Ix qongxue lungxx qwa'ngg kaux quaww syiah.。

 

syiamm

抓(抓人辮子)/掌管

動

Hueesniu brr tauumrngg hwo langg’ syiamm. Niu ix syiamm duatauu.

 

syiap

攝魂

動

Hunnpeg hwo qhuiw syiap .kiyz. Hwo sansiaux syiap .kiyz.

 

syiap

騙取

動

syiap langg’ ee jnii.

 

 syiap

涉

DV

 

syiaux

銷售

動

Jitt hr huerz jyniaa u syiaux. syiaux duiww guazqog kiyz.

 

syiaw

捨棄

動

liyw qamxx syiaw ix oe did lwi. Luannluann vud syiaw 戀戀不捨. syiaw vunw; diuk buat 捨本逐末. syiz syiaw; go zip 四捨五入.

 

syiaz

赦免

動

qyiuu ix syiaz liyw ee jue.

 

syii

辭退

動

syii qungvorr 臨終. sna’ syii.

 

syii

告辭

動

syii qnuax; terz jxid. syii tauulo. syii sinlrr.

 

syin

剩

動

Jap xee qiamw nng xee syin voeh xee. syin ziogqanx.

 

syinn

承接

動

syinn hozjuiw. syinn langg’ xee kangkuerz. syinn dirf qunntauupuerz.

 

Syinx

申(地支)

名

Syinx si eizdauz sna'diamw qyauz gozdiamw. Syinx申, Xiuw 酉, Sxud 戍

 

syiongx

傷害

動

Qongxue syiongx dirf langg. syiong ix ee simx. syiongx qamxjingg.

 

 syit

蝕

DV

 

syiu*

授

DV

qauwsiu* 教授. tuannsiu* 傳授. syiuzgiap. siuzkuann. syiuzsiu 授受. siuz'iyw 授予.

 

syiuk

贖

動

kiyz dngwdiamz qwa syiuk drwdngw .laii.

 

syiuk

繼續/繼承

動

syiuk lorf ei cud 接下一場.

 

syiuu

游泳

動

syiuu juiw. syiuu querz koex. bogbok syiuu.

 

syiux

修剪

動

syiux bin. syiux cuiwciux. syiux dirkbif. syiux kalanx.

 

syiux

修理

動

syiux lo. syiu cann'hnua.

 

syiux

修練

動

syiux quiw mngg korz?

 

syiw

死

名

sneix;syiw/sneisyiw. syiw;uaf/syixuaf.

 

syiw

死

動

Langg jungw oe syiw. Ix jin’ hrw un, syiw brr kiyz. .

 

syiw

死的

形

syiw honggdez kaff ngiaa uaf kitjiaf. syiw bak/syixbak死人的眼睛/無眼神/死結. syiw langg/syixlangg. 

 

syiw

不靈活、變通的

形

syiw tauu'nauw.

 

syiw

結束的

形

syiw hue./syixhue.

 

syiw

無效的

形

kaix syiw jnii. Jiaf syiw vng. syiw bak 死結/無眼神. syiw lo.

 

syiw

非常(接形容詞後)

副

kiz syiw. cirz syiw. iaux syiw. caw syiw. zuaf syiw. tiongz syiw.

 

syiw

致死(接動詞後)

副

cuix syiw. dnei syiw. dhuk syiw. pah syiw. taii syiw. zif syiw.

 

syiw

到底/牢固(動詞後)

副

dingz syiw. qaw syiw. sorw syiw. syngx syiw.

 

syix

施/灑(石灰)

動

syix huerxhux. syix vuii. Buu qez korw syix.

 

Syixs

施(姓氏)

名

 

syngw

損害/損失

動

Qniaa jirhtauulo, oeedoew kaff kuaiz/qoe syngw. Caiwhngg brr uii, hwo qoex/jiauw syngw liauw liauw.

 

syngw

傷身

形

Brr binn, langg jin’ syngw.

 

syngx

拴門

動

syngx mngg. syngx hwo ann.

 

syngz

勒

動

Qwa kowduaz syngz hwo ann. Duiww amqngw qwa syngz .lorf .kiyz. syngz irx.

 

syniaa

引誘

動

Iung biw syniaa qoex. Cauwcrx syniaa hoosinn. jyngx suiw suiw, buerh syniaa langg’.

 

syniux

傷

動

syniux/syiongx dirf langg(hungx, qiynqud, zuaf)

 

synuaw

零散的/零錢的

形

Jnii, u synuaw:ee brr?

 

synuaw

野生的

形

Jiaxex qinjirx si synuaw:ee.

 

synuaw

零散地

副

Jnii, synuaw tanz. Jniigiynn, synuaw vangz. Querxjiw, synuaw jirngz. Vuii, synuaw ia. 

 

synuaw

野生地

副

Hniuqox si synuaw hyuad :ee.

 

synuaz

散開

動

Julen dng kiyz, jux-aw synuaz qaxx jit siwqoez.

 

synuaz

發(工資)

動

synuaz qangjnii.

 

synuaz

懶散/不認真/

形

Ix joerz kangkuerz synuaz synuaz, b'oe zinzjinx. Qeg synuaz synuaz.

 

synuaz

散開

副

Jniux, pah brr synuaz. qoelng dirhh vnuaz hwo synuaz. Dhaizjiz, synuawsynuaz qongw.

 

syoz

訴說

動

Liyw qrz; guaw syoz. syoz uan'ongw. syoz vi'aix. syoz hwo qingxqnuax tniax.

 

syuah

灑/撒入

動

syuah cann. syuah dauz'iuu. syuah huieh. syuah iamm. syuah juiw, vorz cann. syuah puewtauu 佐料.

 

syuah

踩

動

iung kax syuah hwo syit.

 

syuanx

蜿蜒

動

Dozqunw/Doz'unw gniauf gniauf syuanx. Juaa derh syuanx.

 

syuanx

蔓延

動

Dinn syuanx. syuanx dinn. syuanx qhix. Lo syuanx duiww hitt veingg kiyz.

 

syuanx

溜走

動

Huanzlangg syuanx kiyz :az.

 

syuanx

酸/暗批、諷刺

動

Ix qongxue jnia’z gauu qwa langg’ syuanx /syngx.

 

syud

鞭打

動

Iung beixvnix syud beiw. Iung guusud syud guu. Iung ciuzlex sir’ syud. syud kok./sutkok 敲木魚. syud kogkiak 敲打/拐騙.

 

syud

(樹枝)搖曳

動

Ciuzlex syud laii syud kiyz.

 

syud

使眼色

動

syud bak./sutbak 使眼色. syud bagbuerw. sir’ diamw; sir’ syud. 

 

syud

吃(快速)

動

Ix vakdow iaux. Jit nguaw mi, sui’z syud liauw liauw.

 

 syud

率

DV

 

syug

鞘/束

名

Hniux/Huex u snax syug.

 

syug

束

單

jit syug hniux. jit syug huex.

 

syug

束/勒緊

動

syug hwo ix ann. syug irx. Jnii qwa syug kiw laii.

 

syug

緊

形

Jitt diauu koz sniu’ syug. Hitt niaw blawziaz sniu’ syug.

 

syuii

垂下  

動

Qwa sorh-aw syuii .lorf .laii!

 

syuix

喝酒

動

Dwaizqeix joerwhuerw laii syuix .ji'ei.

 

syunn

巡

名

qingwjiuw jit syunn.

 

syunn

巡查

動

syunn cannjuiw. syunn juixlo. syunn cngkoz. syunn qhneix. syunn snuax.

 

syunw

損傷

動

Ix joerz jitt kuanw sitdeg ee dhaizjiz, oe syunw oox!

 

syut

猜拳

動

syut toxdi. syut knuaz sniaw langg ngyiaa.

 

 

T

 

thaix

篩

名

thaix-aw.

 

thaix

篩

單

jit thaix hiyy.

 

thaix

篩選

動

thaix biw. thaix hunw.

 

 thaiz

態

DV

 

thamm

潭

名

Zidguat Thamm.

 

thamm

罈

單

jiuw u jit thamm. jit thamm jiuw.

 

thangx

窗

名

U mngg, u thangx.

 

thiab

帖子

名

thiab-aw. siaw(vangz, sangz) thiab.

 

thiab

字帖

名

knuaz thiab rf siaw..

 

thiab

帖

單

jit thiab irf.

 

thiau

宗族分支

名

vunx joerz nng thiau. qang thiau. dua thiau.

 

thii

苔

名

sneix thii.

 

thng

琺瑯

名

u querz thng. u lyamm thng.

 

thngg

團

名

qed joerz jit thngg.

 

thngg

團

單

jit thngg snuaz.

 

thngz

糖漬物

名

buerh joerz thngz-aw dirhh seingx qwa tngg cuann hwo hrw.

 

thniax

廳

名

qngx thniax; amz vangg. qngx vangg; amz thniax. Thniax qyuaz cauxjeingz 不是畫(話).

 

thniax

廳(行政單位/官職)

名

jyniu thniax. tuez thniax. Haixhongg Thniax. Sunnvo Thniax 巡捕廳

 

thnuax

灘

名

jyniu(/lorf) thnuax 灘.

 

thoz

兔子

名

thoz-aw. siuw duyx; tai thoz.守株待兔.   <ziug liongw thoz,vutdid id thoz> <thoz-aw 望月>

 

thuann

團

單

jit thuann cinglenn 青年(/jongwdingx 壯丁, liyxkeih 旅客).

 

twaiz  

不要

副

m, liyw twaiz. twaiz qapp ix qongxue. twaiz quanw ix. quanw twaiz ix.

 

twanz

嘆/歎

動

twanz jit sniax. iaz'ia twanz.

 

twoz

給

動

Cniaw liyw qwa sorxsii twoz/hwo guaw. Guaw twoz/hwo liyw 50 khox.

 

twoz

讓/使/放任

助動

twoz/hwo ix ansimx. twoz/hwo ix siaxzhi. twoz/hwo ix auz.

 

twoz

被

助動

twoz/hwo langg’ ngyiaa/toef kiyz. twoz/hwo ix pah.

 

twuah

搓洗

動

Shnax twuah yuann dirhh qrff tyua hwo cingkiz.

 

twuah

耐洗

動

Jitt niaw shnax jin’ u twuah .

 

twuah

搓磨

動

twuah biw(/qr'axhunw 糕仔粉).

 

twuii

鈍

形

Ix sneix joerz twuii twuii. vitbuerw twuii kiyz.

 

txiau

面皰

名

txiau-aw. jyig txiau.

 

tyad

塞

動

tyad hizkangx(/qantad 矸塞, sniaamngg). m tyad ammkangx (難應付對方的要求).

 

tyah

篩選

動

tyah cuiwbiw.

 

tyamx

伸出(頭)

動

tyamx tauu. Qwa tauu tyamx cud kiyz knuaz mai.

 

tyamx

超出界線

動

Cuz tyamx dirf lo. tyamx dirf langg’ ee doezqaiz.佔到別人的土地

 

tyanz

趁

動

tyanz qi'hue. tyanz u pang. tyanz sirx jiaf. tyanz brr ho. tyanz jaw. <Hiyy tyanz cnix; Langg tyanz jniw 魚趁生;人趁嫩>

 

tyanz

跟隨/順從

動

tyanz bingzling. tyanz langg’ ee iwqenz. tyanz ngiuudin. tyanz guudin. tyanz sy'iuk 私慾.

 

tyanz

仿效

動

Hagsengx tyanz sensneix ee ngiu.

 

tyauz

混合

動

tyauz lengw juiw. Sirx tyauz lengw.

 

 

tyed

撤除/遣散

動

Huezsia jitt vangx derh tyed langg. qwa huezgi (/ennsiaf) tyed dwiau.

 

tyenx

放蕩

動

qirz gezdnuaz laii derh tyenx. vutsii  tyenx.

 

tyenx

年老糊塗

形

qig tyenx tyenx 裝傻.

 

tyerx

推辭

動

sna’/sir’ tyerx. tyerx brr diy derh. tyerx dangx; tyerx saix. tyerx snax; tog siz.

 

 tyiauz

遠眺

DV

 

tyngg

傳

動

tyngg ix ee hniu'enx. tyngg shinnjuw. Hrw jirngw m tyngg; pnaiw jirngw m dng.

 

tyngz

脫

動

tyngz shnax(/liuw-aw鈕仔). Guaw qwa tyngz cauxoee 接風. Juaa tyngz kag.

 

tyngz

讓渡

動

Jitt qeingx diamz tyngz ix.

 

tyngz

讓

動

Jitt hr dhaizjiz tyngz ix van. Jitt dnaz tyngz liyw dnax.

 

tynix

添加

動

kaff tynix damzvrf. < cit lnix; voeh tynix; qauw lasax; jap brr hun 七拈八添>

 

tynix

盛入

動

tynix vng(/iuu).

 

tynuaz

擴散/蔓延/暈開

動

Qinjirx jin’ gauu tynuaz. Sxenw(/bxagjuiw) itdit tynuaz kuix.

 

tynuaz

鬆散

動

Sorh-aw tynuaz qwow. Qwa sorh-aw congz hwo ͘ix tynuaz

 

tyog

用舌頭或長物推出

動

tyog cuiwkiw(/sayvinz蝨篦, nei'tauu 奶頭)

 

tyog

用細長物戳

動

tyog jit kangx. tyog hwo puaz. tyog bangxaxhuynx (製造蚊仔燻)

 

tyog

支撐

動

tyog qnuaiw-aw.

 

tyow

吐出

動

tyow duazkuiz.

 

tyow

突出/凸出

動

tyow/tongw jif. Juaa tyow/tongw ciux. tyow duazdxnggtauu (脫肛). Dozjaii tyow tyow.  

 

tyua

用乾淨的水滌洗

動

Shnax, nazz soew hrw, dirhh qrff iungz cingjuiw tyua.

 

tyuah

前後或左右拉動

動

qwa mngg tyuah kuix. Tyuafaw(拉窗、抽屜) tyuah b'oe kuix.

 

tyuah

左右張開

動

dorfkax tyuah .kuix :az.

 

tyud

縫合鞋面

動

tyud oeebin.

 

tyuh

用舌頭或長物剔出

動

tyuh cuiwkiw.

 

tyuh

由下往上托/支撐

動

qwa eiz'huaii tyuh quann. sirxx iungz ciuw tyuh lezz, m tangx vangz. tyuh eiz'huaii (/ciuxbuerw, cuiweizdauw 嘴下斗, ngpniaw秧片, qnuaiw-aw 枴仔, thangx窗, vinn 屏).

 

tyuix

揉/推拿

動

Ciuw lyauw dirf, dirhh iung jiuw laii qwa tyuix. qwa qimx:ee virw tyuix hwo qimx.

 

tyuix

推平

動

qwa too qrff tyuix quaw lorf kiyz. qwa doezbin tyuix hwo vneii.

 

tyuix

打

動

hwo qingxcad(/loomuaa) liaf kiyz tyuix qaxx jin’ siongdiung.

 

tyuix

大吃

動

tyuix hwo vaw.

 

 

U

 

 wuii

為

QV

buu'wuii 無為. iux'wuii 有為. wuii'hai 為害. wuii'qungx 為公. wuiisengx 為生.

 

 wun*

韻

QV

af'wun*. auu'wun*. im'wun*. wunzkax. wunzlut.

 

xuanx

灣

名

U qangw drzz u xuanx; U xuanx brr dik'kag u qangw.

 

xui*

胃

名

xui* jrx jrx. xui* duz duz. xui* brr hrw; Qamxx dirzz ngua ui*?

 

xuii

桅

名

kia xuii 豎起桅杆. xuii ciaa/syiaa.

 

xuix

胎衣

名

Sneiqniaw ee sii, xuix oe qangzsii lag .lorf .laii.

 

xunn

輩/代

名

Inx hitt xunn/xenn ee jaboxlangg u vagkax.

 

xunn

疊/層

單

Jit xunn/xenn juaw. pox nng xunn/xenn jngx.

 

xunx

瘟

名

liuu'hyengg ee tuann'ziamxvnei qirz joerz xunx. dirf xunx.

 

yuanw

暫時綁住

動

Der-aw cuiz benw vak syiw, seingx yuanw lezz drzz hrw.

 

yuanx

冤

名

vrz niauxciyw yuanx. Yuanx u tauu; Jiez u juw.

 

yuanx

爭吵/爭鬥

動

Inx angx;bow vutsii yuanx.

 

yuaz

使醬油/酒/石灰發酵

動

yuaz kak'huerx. yuaz dauz'iuu. yuaz jiuxvoo.

 

yud

熨

動

yud shnax. yud koz. qwa voz yud hwo vneii.

 

yud

典當

動

Ix kiamz jnii, qwa ciax toef kiyz yud.

 

yuex

把冷卻的菜餚弄熱

動

Qwa lengw kiyz ee caiz kyrx/yrx/yuex hwo sirx.

 

yui*

袒護

動

Liyw dagg vaiw qongxue lungxx yui* ix.

 

 yuii

違

DV

 

yun

地盤下陷

動

Doezbin yun kaff qei .lorf .laii. Koz, yun ziauu kiyz.

 

yun

壓在…上

動

Ciuw yun diy dorh dingw.

 

yun

鳥築巢/堆砌

動

Jiauxburw derh yun* sxiu.

 

yun*

火、煙、腫擴散

動

Bangxaxhniux derh yun*. lhangg yun qaxx jin’ dua liap. kadow ee irngx zuxx yun* zuxx dua liap.

 

yunn

焚燒

動

Huerw knuax knuax aw yunn. Sniusix-caa kaff u yunn.

 

yunx

隨意躺/蜷伏

動

siwqoez yunx. diyx-jiaf;qhauw-yunx. yunx diy cuz lai, m joerz sid.

 

yunx

倒下

動

vakdow tniaz qaxx yunx .lorf .kiyz.

 

yunx

擠成一團/隨意堆砌

動

qwa shnakoz yunx .lezz, lungxx brr soew.

 

yunz

沾醬油/水/墨

動

Lianggquerw yunz tngg. Ozquerw yunz dauz'iuu. Mrrvid yunz bxagjiab.

 

yut

附著/沾到輕灰/泥土

動

yut dirf entunn/iuuqauw/toomuaee/tooberr.

 

yuz

膩[泉]

動

Jiaf sniu’ joe, oe uiz/yuz.

 

 

V

 

vhag

腹/肚子/主幹的地方

名

Vakdow u qui’ vhag huerw.

 

vhag

容量

單

jit vhag kiz.

 

vhaii

牌

名

vhaii-aw 紙牌. toef dirf sniaxmiw vhaii? hrw vhaii? iaff pnaiw vhaii?

 

vhan

樣子/樣本

名

iungjnii iazz u jit xee vhan. uz vhan 有樣子.brr vhan.

 

vhan

瓣(橘子等的果肉)

名

Qhamx lazz, xiu lazz, ee bah lungxx si jit bhan/vhan, jit bhan/vhan.

 

vhan

種/樣

單

jitt vhan mif. hitt vhan langg(/mif).

 

vhan

瓣(橘子等的果肉)

單

voeh bhan/vhan qamx-c. jap bhan/vhan iu-c.

 

vhangx

木板

名

vhangx-aw. Oe did vhangx kuix, b'oe did qyiyz qag 開局易;收局難. qyiyz vhangx. kaux vhangx .

 

vhanw

版面/版本

名

doezz id vhanw.

 

vhanx

斑點

名

cud(/jyniu, sneix) vhanx.

 

vhanx

癍/瘢

名

sneix vhanx ki dnix:ee mif, m tangx jiaf.

 

vhaz

壩/垻

名

vhaz-aw.

 

vhenw

匾

名

vhenw-aw. qyuaz(/kia) vhenw.

 

vhenx

鞭

名

jiaf vhenx; vow iongg.

 

vhenz

遍

單

tniax brr cingcrw, cniaw qrff qongw jit vhenz.

 

vhiauw

妓女

名

joerz vhiauw.

 

vhiauw

對女人的辱罵

動

hwo langg’ vhiauw qaxx brr jit derz.

 

vhinn

屏障

名

Qwa jitt derz vhinn kia(/tiah) kiw laii.

 

vhirw

錶

名

vihirw-aw. qimx vhirw.

 

vhirx

玩笑

名

jyen juiw si brr vhirx 玩水要小心.

 

vhiw

彼[文]

名

dix cyw; dix vhiw.

 

vhix

碑

名

kia vhix.

 

vhiz

臂[文]

名

id vhiz ji’ lek.

 

vhneii

棚

名

vneii-aw. pah(/dah, jyniu) vhneii. 

 

vhneii

棚

單

nng vhneii hiz.

 

Vhniaw

丙(天干)

名

Qhah 甲, Xid 乙, Vhniaw 丙, Dingx 丁

 

vhnix

鞭

名

toef vhnix, syud/siau beiw.

 

vhnix

鞭打

動

iung huyncuerx vhnix tauu'kag. iung beixvnix vhnix beiw.

 

vho

部門(行政單位)

名

Qingjez Vho 經濟部. Qautungx Vho 交通部.

 

vhoo

裾或袖口的褶

名

auw dua vhoo. senz vhoo. vyangg vhoo.

 

vhow

斧[文]

名

 

vhox

埔/平原

名

diy vhox nizz.

 

vhrw

寶

名

m bad vhrw. jit shinx teifteih vhrw. 

 

vhrw

撚寶的盒

名

joerz vhrw 丟骰子進寶盒. pah vhrw 搖寶盒. pyangg vhrw 捧 寶.  vyuaf vhrw 博 寶.

 

vhrw

愛惜

動

vhrw mia mia.

 

vhuah

缽/鉢

名

vhuah-aw. 

 

vhuah

煙盤

單

jit vhuah hunx. jiaf dua vhuah. Brrjnii- hunx, duaz vhuah tunx.

 

vhuex

筶/問神的具

名

Vuaf u vhuex iaff si vuaf brr vhuex?  vhuex-aw.

 

vwad

曾經

副

vwad kiyw querz. vwad joerz querz lauzshyx.

 

vwid

必

副

sengjiaw vwid syiw.

 

vwix

悲

名

si vwix iaxx si hiw. vwix;hiw.

 

vwow

脯/乾扁物

名

pak qaxx vniz vwow.                                        

 

vwow

乾扁

形

Caiz pagzit or vwow kiyz. Lengx vwow kiyz az.

 

vwox

乾枯/枯朽

形

ngeii-aw(/juiwkhiw) vwox kiyz. Pnaiw hungsuiw, qut'tauu kaff kuaiz vwox.

 

vxag

幅

單

jit  vxag zhiz'uie(/voz). dua vxag chad-aw.          

 

vxangx

邦(行政單位)

名

Suiss u jabgo vxangx.

 

vxaz

豹

名

How, vxaz, sxaix, chniu.

 

vxoo

酒或豆的麴

名

kia vxoo. 

 

vxox

竹籠

單

jit vxox querw.

 

vxrw

堡/行政區域單位

名

Bunnsanx Vxrw.

 

vyad

懂/認識

動

bad/vyad imgak.  bad/vyad liyw.

 

vyag

剝

動

vyag puerr(/jiawhaf).

 

vyag

解開

動

vyag ciuxjiw(/shnax, qikhiz).

 

vyag

剝奪

動

Qionggqungz vyag langg’ ee jnii. Qnua'huw vyag veifsneiz.

 

vyag

反駁

動

vyag uezqud.u jinggliw vyag qaxx brr jinggliw.

 

vyak

契作

動

vyak cann(/hiz, jabow, junn, langg, qangx).

 

vyangg

臨時縫住

動

vyangg shnax(/shnaqiyx).

 

vyangg

逢

動

Vengg'iuw(/Hrxlangg) sna’ vyangg.

 

vyangx

崩

動

Snuax vyangx; doe lif. 山崩地裂. juixvangsnuax 土石流.

 

vyan

扮

動

Niyw vyan nammjongx. vyan joerz veihshinlangg 打扮做平民. vyan cirwbin 裝笑面.

 

vyanx

板起

動

Qimkoz-mngg hwo cat-aw vyanx/vyenx kuix. Kit-aw hwo ix vyanx/vyenx jyif kiyz. Jit ciuw vyanx/vyenx thangx-aw, jit ciuw cyid.  vyanx/vyenx qeiwsiauz. vyanx/vyenx dwiauudwiauu.

 

vyax

掌摑/打耳光

動

Duiww cuiwpuerw qwa vyax lorf kiyz.

 

vyeih

往上爬

動

vyeih viah(/lauu'tuix, snuax). Cunjnii naff qux vyeih viah.

 

vyeii

在地上爬

動

Ginxnaw diy tookax vyeii. Ginxnaw cid jer, voeh vyeii, qauw hyuatgeii.

 

vyen

辯/辨

動

Jin’ gauu vyen. vyen jinx;qeiw. vyen ngyiaa (/sux).

 

vyenw

貶

動

Hwo'ngg vyenw kiyz guazdrw joerz qnuax. Cizdniuw hwo'ngg vyenw kiyz joerz qhoedniuw.

 

vyenx

板起

動

Qimkoz-mngg hwo cat-aw vyanx/vyenx kuix. Kit-aw hwo ix vyenx jyif kiyz. Jit ciuw vyenx thangx-aw, jit ciuw cyid.  vyenx/vyanx qeiwsiauz. vyenx/vyanx dwiauudwiauu.

 

vyid

裂開

動

Jiuxqanx vyid puaz. Caa pagzit oe vyid. Bin (/kaxciuw) vyid. vyid hnauf hnauf.

 

vyid

蠢

形

Ix vyid vyid, tauu'kag brr cingcrw.

 

vyih

摺袖子或褲管的摺

名

vyih nng vyih.

 

vyih

捲袖子

動

vyih kowkax(/ciuxngw).

 

vyinw

稟

動

vyinw lrxdiax(/a'niaa/qnuahuw).

 

vyirw

裱[白]

動

vyirw jit vxag doo. Vyirw zhiz'uie.

 

vyiz

麻木

動

Ciuw vyiz. Kud derh jer, kax oe vyiz.

 

vyng

依傍/托…福

動

vyng shinn ee hukluk. Kax daf beixsxaiw vyng qnua'kiz 狐假虎威. Qauu vyng hoxuix 狐假虎威. vyng langg’ ee huk'kiz. sna’ vngzvrf 相傍薄/依靠.

 

vyngx

分租

動

vyngx diamwbin(/vanggqeingx).分租店面/房間).

 

vyniaz

傾倒

動

vyniaz binztangxjuiw. Jiuw vyniaz hei jyirngku; jiuxangz jirh langg’.酒下舂臼,酒甕借人(本末倒置).  qui’ shinx, qui’ dnaz vyniaz hwo guaw. jiaf naff vniaz; joerz kangkuerz naff cniaz.好吃懶做

 

vyniaz

清除垃圾

動

Cuz dirhh vyniaz hwo langg’. vyniaz dirk'uii (/tiongxaxvox). Qwa cuwlai(/vaklai) vyniaz hwo cingkiz. vyniaz lakder-aw (/vngz'nguaw).

 

vyniaz

便宜賣出

動

vyniaz nng derz cuz. vyniaz qeisitauu. vyniaz siug'huerz. vyniaz heingg qiisiauz 還期賬。

 

vynix


縫製/以粗針修補

動

Shnax puaz jit kangx, seingx vynix jit .ei.

 

vynuaa

vynuax

搬移/

扮

動

動

vynuaa jhaix. vynuaa siauwpo. Qwa singliw vynuaa hwo vadlangg.

vynuax hiz(/qauu'hiz, qalerw). vynuax drff jit cud?

 

vynuaz

牽絆

動

vynuaz drw. Dnii kax; vynuaz ciuw. 

 

vyo

咀嚼

動

Brr cuiwkiw, b'oe vyo. Kangx cuiz, vyo/vrf jif. 講好聽話. kauhkauf vyo.

 

vyong

爆炸

動

vyong snuajirf, vyong hiyy. o'amz; veihvong.

 

vyong

撞/碰到

動

Diy lo nizz vyong dirf vengg'iuw.

 

vyong

空心/中空

形

Caiwtauu ee simx vyong kiyz. qwa Veihcaiz tiah knuaz laizdoew u vyong brr.

 

vyongw

連接使加長

動

qwa tiau-aw vyongw kaff dngg. qwa lniijnii vyongw kaff cutkiyz. vyongw vhangx(/shnax, xuii 把船桅接長)

 

vyoz

配置/設立/公告

動

vyoz sniaxmiw qingw(/qiuk)?

 

vyuaf

賭

動

Jiaf, vyuaf, tit, snax zhi jngg 吃嫖賭三字全. dungx quaww vyuaf, syiw kaff knuawuaf. 連莊家的錢都下注,死得快.

 

vyuan

拌

動

Tngg qapp miz'hunw dirhh vyuan hwo ix jiauu. hei lorf kiyz dniaw nizz, vyuan hwo ix sirx. vyuan muaajii 麻糬.

 

vyud

拂/掃進簸箕

動

vyud qui duix. iung vunwqix vyud biw.

 

vyuer*

焙

動

vyuer deii(/qamjiaz, hanjiyylengg). vyuer hwo dax.

 

vyuerz

塗裝

動

qwa viah ee cad vyuerz hwo vneii.

 

vyug

機會/卜卦

名

brr vyug/vrh 沒希望. mng vyug 問卜.bhi vyug; senx dix未卜先知. snuax, yix, mia, vyug, siongz 地理師、醫生、看命運、卜卦、相命

 

vyug

卜

動

vyug unzdhoo卜運途.

 

vyun

以畚箕盛物

動

iung vun vyun cirg.

 

vyun

堆集

動

qwa cirg vyun hwo quann.

 

vyun

潮/風/砂繞圈子旋轉

動

Hungx(/Juixlauu) vyun drwdngw. Hungx drww vyun. Too'hunw vyun kiw laii. Suax vyun qui’ kangx. qoex vyun cud qoediauu.

 

vyunx

乞討/乞求施予

動

qwa langg vyunx> kid langg vyunx. Jitt xee  qniaw si vyunx laii :ee.

 

vyuu

烘烤

動

vyuu hanjiyy(/ladjiw, tih, muaee, uer'axmuaee, jam-aw鏨, jenvnuaa).

 

 

Z

 

zhi

字

名

brr zhi; brr bxak. sniu qaxx lungxx brr zhi. 

 

zhif

二十

名

diy zhif nizz 二十日左右.

 

zhinn

仁

名

Zhinn, gi, lew, dhiz, sinz 仁義禮智信. hwuz'zinn ji’ zhinn.

 

 zhiok

若

DV

 

zhiuk

褥

名

zhiuk-aw; dingw puer; ei zhiuk 頂被下褥.

 

zhiungg

茸(角、爪的軟肉)

名

sanz qaxx zip zhiungg.

 

zhiungg

肉細軟

形

qwa bah ced qaxx zhiungg zhiungg.

 

zwun*

堅韌/吝嗇

形

Guubah jin’ zwun*. Jitt dniux juaw kaff zwun*. Ix joerwlangg siab qrff zwun*. zwun* qiufqiuh /qnuaifqnuaih.

 

zxi

餌

名

Hiyy u laii jiaf zxi.

 

zxinn

果實/蛋黃

名

Jitt jiah jimm brr zxinn. angg zxinn.

 

zxinn

精準/準確

副

Siongz qaxx zxinn zxinn.

 

 zyenn

自燃

DV

 

zyiauu

饒

動

m zyiauu liyw. zyiauu liyw ee mia.

 

zyimm

掏(從口袋掏出)

動

zyimm jnii. zyimm hoxjif 掏虎舌/非常危險.

 

zyiuk

搓成一團

動

zyiuk joerz jit qiuu. zyiuk too. zyiuk juaw hniz dwiau.

 

zyiuu

用濕布擦

動

zyiuu shinkuyx. zyiuu ixdorh.

 

zyun*

潤

動

iung damm voz qwa zyun hwo sib.

 

zyun*

潤/濕軟不脆

形

Hunx zyun* kiyz. Toodauz'zinn zyun* kiyz.

 

 

 


 前言 台語字與台灣建國 Zinnlui qapp qwiitax ee dungzbut brr qang:ee jit xee degdiamw dirzz si giyxgenn ee congwjr. Giyxgenn si zinnlui ee diwhui qapp ...